Po 1989 roku na ulicach polskich miast i polskich ekranach pojawiają się nowe gatunki i typy obrazów: billboardy, zachodnie filmy i seriale, ilustracje nowych magazynów, reklamy telewizyjne. Jaką rolę odgrywały obrazy w polskich przemianach gospodarczych i społecznych? Pojawiające się na przełomie lat 80. i 90. obrazy uznaje się zaledwie za symptom przemian gospodarczych. Tymczasem podczas wykładu Magda Szcześniak pokaże, że aktywnie uczestniczyły one w procesach ustanawiania wolnego rynku w Polsce. Przemiany polskiej kultury wizualnej wiązały się bowiem w dużym stopniu z wdrażaniem nowego systemu ekonomicznego, a zatem również z głównym aktorem wolnorynkowej sceny, czyli klasą średnią. Nowe obrazy produkowane są w dużej mierze z myślą o (ciągle niepewnej swojego istnienia) nowej klasie – opowiadają o jej kształtowaniu, reklamują produkty, których posiadanie jest z klasą średnią wiązane, kreują kojarzący się z wielkomiejskością i nowoczesnością krajobraz, a w drugiej połowie lat 90. ujawniają sprzeczne wizje estetyczne klasy średniej. Sfera wizualna staje się więc obszarem legitymizacji zmieniającej się struktury klasowej oraz wyobrażeń o normalności.

 

dr hab. Magda Szcześniak - adiunktka w Instytucie Kultury Polskiej UW, zastępczyni Dyrektora ds. naukowych. Historyczka kultury XX wieku, badaczka kultury wizualnej. Autorka książek Poruszeni. Awans i emocje w socjalistycznej Polsce (2023) i Normy widzialności. Tożsamość w czasach transformacji (2016).