Adolph Menzel (1815–1905). Niestrudzony obserwator
11 września – 13 grudnia 2026
„Adolph Menzel (1815–1905). Niestrudzony obserwator” to pierwsza w Polsce monograficzna wystawa poświęcona jednemu z najwybitniejszych artystów XIX wieku. Ukazuje Menzla jako uważnego obserwatora świata, twórcę, który ze swobodą podejmował zarówno tematy historyczne, jak i współczesne, a także mistrzowsko operował technikami malarskimi i graficznymi. Ekspozycja pozwala prześledzić rozwój jego twórczości – od wczesnych eksperymentów artystycznych, przez słynne przedstawienia epoki Fryderyka II, po studia światła i motywów zaczerpniętych z codzienności w dojrzałym okresie. Jej ważnym elementem jest również refleksja nad historią samych dzieł sztuki i ich proweniencją, ukazująca złożone losy muzealnych kolekcji po II wojnie światowej.
Program edukacyjny towarzyszący wystawie rozwija najważniejsze wątki ekspozycji i zachęca do aktywnego odkrywania twórczości Menzla. Przygotowaliśmy bogatą ofertę dla odbiorców w każdym wieku: oprowadzania kuratorskie i tematyczne, wykłady, warsztaty gwaszu i suchej igły dla młodzieży i dorosłych, warsztaty oraz animacje dla dzieci, wydarzenia dla seniorów, a także program dla szkół i nauczycieli. Dzięki różnorodnym formom uczestnicy będą mogli bliżej poznać warsztat artysty, odkryć tajniki rysunku i grafiki, przyjrzeć się procesowi powstawania dzieł oraz zastanowić nad rolą muzeów w badaniu i ochronie dziedzictwa kulturowego. Wystawie towarzyszy audioprzewodnik w wersji polskiej i angielskiej, druk edukacyjny dla dzieci oraz karty do szkicowania.
DOROŚLI I MŁODZIEŻ
OPROWADZANIA KURATORSKIE
13 września; 15 listopada; 6 grudnia / niedziela / 18.15
Zapraszamy na zwiedzanie wystawy z jej kuratorami Piotrem Borusowskim i Ewą Frąckowiak.
zbiórka w Holu Głównym / bilety w cenie 35 i 25 zł, dostępne w kasie i online – od wtorku g. 10.00 dwa tygodnie przed wydarzeniem / liczba miejsc ograniczona / ok. 80 min
Dr Piotr Borusowski – kustosz w Gabinecie Rycin i Rysunków MNW. Zajmuje się rysunkami holenderskimi, flamandzkimi i niemieckimi od końca XV do początku XX wieku, historią kolekcjonerstwa i badaniami proweniencyjnymi.
Ewa Frąckowiak – kustosz w Gabinecie Rycin i Rysunków MNW. Zajmuje się badaniem europejskiej grafiki autorskiej XIX i początków XX wieku.
OPROWADZANIA NIEDZIELNE
13, 20, 27 września; 4, 11, 18, 25 października; 8, 15, 22, 29 listopada; 6 grudnia / niedziela / 11.00
W każdą niedzielę zapraszamy na zwiedzanie z przewodniczkami i przewodnikami z Działu Edukacji.
zbiórka w Holu Głównym / bilety w cenie 30 i 20 zł, dostępne w kasie i online – od wtorku g. 10.00 dwa tygodnie przed wydarzeniem / liczba miejsc ograniczona / przed oprowadzaniem prosimy o pobranie zestawów słuchawkowych w Informacji / ok. 80 min
GUIDED TOURS IN ENGLISH / Oprowadzanie w języku angielskim
10th October / Saturday / 1 PM
Join a tour with a guide from the Education Department. Let’s visit the exhibition together to discover its main topics and the most intriguing artworks.
meeting point in the Main Hall / tickets 35 PLN and 25 PLN, available in the ticket office and online – from Tuesday two weeks before the event / before the tour please collect a headset from the Information Desk / approx. 80 min
OPROWADZANIA WIELOZMYSŁOWE DLA SENIORÓW
17 i 24 listopada / wtorek / 14.30
Natura – inspirująca nauczycielka
Adolph Menzel uważnie obserwował otaczający go świat. W niewielkim szkicowniku utrwalał postaci, przedmioty i widoki, które stawały się inspiracją dla jego prac malarskich i graficznych. Interesowały go nie tylko kształty i szczegóły, lecz także emocje ludzi, atmosfera miejsc i ulotny nastrój chwili. Podczas wielozmysłowego spotkania przyjrzymy się pracom artysty, wykorzystując różne sposoby doświadczania sztuki. Porozmawiamy również o własnych wrażeniach i skojarzeniach.
zbiórka w Holu Głównym / bilety dostępne w kasie i online – od wtorku od g. 10.00 dwa tygodnie przed wydarzeniem / liczba miejsc ograniczona / ok. 80 min
SPOTKANIA TEMATYCZNE
zbiórka w Holu Głównym / bilety w cenie 35 i 25 zł, dostępne w kasie i online – od wtorku od g. 10.00 dwa tygodnie przed wydarzeniem / liczba miejsc ograniczona / ok. 80 min
3, 9 i 16 października; 6 i 13 listopada / piątek / 18.00
3 października
Poza linią frontu – losy wybranych dzieł Adolpha Menzla w XX wieku / Karolina Zalewska
Konflikty militarne odciskają ogromne piętno na losach całych państw i narodów. Zmiany orientacji politycznej i przesunięcia granic wpływają także na losy dzieł sztuki. W XX wieku obrazy, rysunki, rzeźby były narzędziem propagandy, łupem wojennym, ofiarami nalotów na miasta i sztuką zdegenerowaną, która płonęła na stosach. W trakcie spotkania poznamy historię wybranych prac Adolpha Menzla i ich związki ze skomplikowaną polsko-niemiecką historią.
Karolina Zalewska – historyczka sztuki, badaczka proweniencji dzieł sztuki, edukatorka w MNW, współpracowniczka Departamentu Restytucji Dóbr Kultury MKiDN.
9 października
„Przydatne są wszystkie rysunki”. O sposobach patrzenia i widzenia / Paulina Adamczyk
Rysunek jest zapisem śladów obecności. Rysunek potrafi uchwycić ślad wydarzenia, które już się dokonało, a wciąż trwa w formie widzialnego impulsu. Rysowanie to moment, w którym ciało artysty pozostawia odcisk swojej energii, oddech, drżenie dłoni, gwałtowność lub zawahanie gestu. Podczas spotkania będziemy wspólnie poszukiwać owych impulsów, nastrojów, gestów i wszelkich sposobów służących artyście do oddania swojej rzeczywistości. Repertuar prezentowanych dzieł pozwoli nam na poznanie specyfiki ołówka, węgla, pasteli, gwaszu, akwareli oraz ich funkcji np. w studiach do obrazów i rycin, szkicach powstałych w pracowni i poza nią.
Paulina Adamczyk – historyczka sztuki, adiunkt w Gabinecie Rycin i Rysunków, kuratorka Sali Stanisława Wyspiańskiego w Galerii Sztuki XIX Wieku MNW, współautorka Korpusu malarstwa Henryka Siemiradzkiego, badaczka sztuki polskiej i europejskiej doby XIX wieku. Istotną rolę w pracy autorki stanowią działania w zakresie edukacji artystycznej i literackiej.
16 października
Miłując detal. Świat dawnych tkanin i ubiorów oczami Adolpha Menzla
Studia draperii, kobiecych sukni czy oficerskich mundurów – w bogatym dorobku Adolpha Menzla (1815-1905) nie brak fascynujących ujęć tkanin. Wnikliwe spojrzenie artysty oraz pogłębione studia historyczne pozwalały mu na wierne oddanie zarówno współczesnych, jak i dawnych ubiorów. Zapraszamy na oprowadzanie po wystawie, podczas którego przyjrzymy się dawnej modzie, a także barwom i fakturom tkanin uwiecznionych przez artystę.
Monika Janisz – historyk sztuki, kustosz w Kolekcji Tkanin Muzeum Narodowego w Warszawie. Zajmuje się tkaninami europejskimi, szczególnie tapiseriami i haftami z XVI–XVIII wieku. Interesuje się również działalnością polskich manufaktur i pracowni tekstylnych oraz historią kolekcjonerstwa tkanin i ubiorów.
Julia Pest – historyczka sztuki, asystentka w Kolekcji Tkanin Muzeum Narodowego w Warszawie, edukatorka. Jej zainteresowania badawcze obejmują historię ubiorów oraz akcesoriów mody w ich kontekście społecznym i materialnym.
6 listopada
Adolph Menzel a grafika / Kamilla Pijanowska-Badysiak
Akwaforta, litografia, drzeworyt sztorcowy to techniki graficzne niezwykle popularne w XIX wieku. Menzel własnoręcznie wykonywał akwaforty i litografie, eksperymentując z tymi technikami i eksplorując ich granice. Natomiast jego rysunki trafiały w ręce wyspecjalizowanych drzeworytników sztorcowych, którzy wykonywali na ich podstawie ilustracje oraz winiety. Podczas oprowadzania zapoznamy się z technicznymi aspektami powstawania rycin w technikach druku wklęsłego (akwaforta, sucha igła), wypukłego (drzeworyt sztorcowy) i płaskiego (litografia), a także poznamy zaangażowanie artysty w poszczególne etapy ich tworzenia.
Kamilla Pijanowska-Badysiak – kustosz dyplomowana w Gabinecie Rycin i Rysunków MNW. Zajmuje się przede wszystkim problematyką reprodukcji dzieł sztuki i ilustracją prasową w XIX wieku oraz historią drzeworytu sztorcowego. Współpracowała przy wystawach w MNW, m.in. „Miłośnicy grafiki i ich kolekcje w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie” (2006), „Aleksander Gierymski (1850–1901)” (2014) czy „Mistrzowie pastelu. Od Marteau do Witkacego. Kolekcja Muzeum Narodowego w Warszawie” (2015–2016), a ostatnio „Czarny karnawał. Ensor / Wojtkiewicz” (2025–2026).
WYKŁADY CZWARTKOWE
17 i 24 września; 15 i 29 października; 12 listopada / czwartek / 18.00
Kino MUZ – Gmach Główny MNW / wydarzenia transmitowane na Facebooku na profilu MNW / wstęp wolny / liczba miejsc ograniczona / ok. 75 min
17 września
Kim był Adolph Menzel? / Piotr Borusowski, Ewa Frąckowiak
Twórczość Adolpha Menzla wymyka się prostym klasyfikacjom. Jej rozwój przebiegał równolegle do przemian zachodzących w sztuce XIX wieku – od biedermeieru i romantyzmu po realizm i historyzm. Artysta bywa również uznawany za prekursora impresjonizmu w Niemczech. Jego dzieła o tematyce historycznej odegrały ogromną rolę w ukształtowaniu wyobrażeń Niemców o własnej przeszłości. Z wielką przenikliwością ukazywał teraźniejszość – zarówno życie berlińskiej burżuazji, jak i ciemną stronę rewolucji przemysłowej. Podczas wykładu opowiemy, kim był Adolph Menzel i dlaczego uznawany jest za jednego z najważniejszych dziewiętnastowiecznych artystów niemieckich.
Dr Piotr Borusowski – kustosz w Gabinecie Rycin i Rysunków MNW. Zajmuje się rysunkami holenderskimi, flamandzkimi i niemieckimi od końca XV do początku XX wieku, historią kolekcjonerstwa i badaniami proweniencyjnymi.
Ewa Frąckowiak – kustosz w Gabinecie Rycin i Rysunków MNW. Zajmuje się badaniem europejskiej grafiki autorskiej XIX i początków XX wieku.
24 września
O badaniu proweniencji dzieł Adolpha Menzla ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie / Piotr Borusowski
Badania proweniencji, czyli pochodzenia dzieł sztuki, polegają na śledzeniu ich historii – od chwili powstania lub opuszczenia pracowni artysty do momentu ich pozyskania do zbiorów muzealnych. W ramach przygotowań do wystawy „Adolph Menzel (1815–1905). Niestrudzony obserwator” przyjrzeliśmy się rysunkom i rycinom Menzla, które trafiły do MNW po zakończeniu II wojny światowej. Ich wcześniejsza historia – związana z niemieckimi muzeami i kolekcjami prywatnymi – oraz wojenne i powojenne przemieszczenia ukazują złożone dzieje europejskiego dziedzictwa kulturowego.
Dr Piotr Borusowski – kustosz w Gabinecie Rycin i Rysunków MNW. Zajmuje się rysunkami holenderskimi, flamandzkimi i niemieckimi od końca XV do początku XX wieku, historią kolekcjonerstwa i badaniami proweniencyjnymi.
15 października
Style widzenia: między realizmem a konstruktywizmem / Mateusz Salwa
Według Ludwika Flecka poznawanie rzeczywistości jest możliwe wyłącznie w ramach określonego „stylu myślowego”. Tym nawiązaniem do kategorii artystycznej polski biolog i filozof zwracał uwagę na konwencjonalność wiedzy. Jego koncepcję można odnieść także do sztuki, uznając za artystyczny odpowiednik „stylu myślenia” – „styl widzenia” dostrzegalny w dziełach, które tyleż go odzwierciedlają, co wytwarzają i powielają. Patrząc na obrazy przez pryzmat „stylu widzenia”, można zwrócić uwagę na to, ile artystycznej kreacji kryje się w realizmie, oraz wydobyć indywidualne i kolektywne aspekty twórczości.
Mateusz Salwa – adiunkt, kierownik Zakładu Estetyki na Wydziale Filozofii UW; absolwent historii sztuki i filozofii. Specjalizuje się w estetyce współczesnej, interesują go m. in. zagadnienia artystycznej reprezentacji, a aktualnie koncentruje się na filozoficznych aspektach idei krajobrazu. Opublikował m.in. Iluzja w malarstwie. Próba filozoficznej interpretacji (2010), Estetyka ogrodu. Między sztuką a filozofią (2016), Krajobraz. Fenomen estetyczny (2021).
29 października
Odzyskane, poniemieckie i piastowskie. Historie rzeczy w powojennej Polsce i ich paradoksy / Karolina Ćwiek-Rogalska
Jak opowiadano o rzeczach, które w 1945 roku znalazły się w nowych granicach Polski? Skąd wzięła się kategoria tego, co „poniemieckie”? Choć mogłoby się wydawać, że to pytania dotyczące przede wszystkim terenów nowo włączonych – nazywanych wówczas „Ziemiami Odzyskanymi” – i przybywających tam osadników, jest to w istocie historia dotycząca całej powojennej Polski. Na wykładzie towarzyszącym wystawie zastanowimy się nad tym, jakie kłopoty sprawiało to, co „poniemieckie”, zarówno na odległych (z perspektywy Warszawy) Pomorzu czy Śląsku, jak i tu – w stolicy. Przyjrzymy się ruchowi przedmiotów i temu, jak ten ruch wpłynął na ich biografie. Bo rzeczy – podobnie jak ludzie – takowe posiadają.
Karolina Ćwiek-Rogalska – doktorka habilitowana kulturoznawstwa, antropolożka i bohemistka. Pracuje w Instytucie Slawistyki PAN. Laureatka Nagrody Naukowej „Polityki” oraz Narodowego Centrum Nauki. Ma za sobą pobyty naukowe m.in. w USA, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Czechach. Doktorat napisała o niewielkiej czeskiej gminie na północnym zachodzie Czech, z której Czesi wysiedlili „swoich” Niemców. Od 2022 roku kieruje grantem Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych: wraz z zespołem śledzi powstawanie nowych kultur na terenach postprzesiedleniowych w Polsce, Czechach i Słowacji. Autorka książki Ziemie. Historie odzyskiwania i utraty.
5 listopada
„Ja” artysty. Menzla egocentryzm, czyli modelowy realizm / prof. Andrzej Pieńkos
Gustave Courbet uchodzi za twórcę realizmu w malarstwie europejskim. Widziano w nim buntownika, a przy tym człowieka pewnego siebie, butnego, skupionego na sobie. Adolph Menzel, jego rówieśnik, również figuruje w podręcznikach jako realista. Do najczęściej analizowanych dzieł z jego ogromnego dorobku należą te poświęcone jego własnej osobie i jego najbliższemu otoczeniu. Realista odwzorowuje najbliższy mu świat – to jego cecha definiująca. Dlaczego jednak maluje własną stopę, pościel, ścianę, przed którą siedzi? Co chce nam przez to powiedzieć?
Prof. Andrzej Pieńkos – profesor w Instytucie Historii Sztuki UW, gdzie pracuje od 1987 roku. Autor książek naukowych o sztuce i kulturze europejskiej XVIII–XX wieku (ostatnio: Odważył się namalować głos. O odwiecznej albo tylko nowoczesnej analogii, Warszawa 2024; Europa w drodze. Artystyczne wędrówki w dobie oświecenia, Warszawa 2025). Problematyce dziewiętnastowiecznego realizmu poświęcił wiele artykułów i esejów, a w 2012 książkę Tracona moc obrazu, czyli epizody nowoczesnego realizmu. Badacz polskiego dziedzictwa artystycznego na świecie, członek Komitetu Głównego Olimpiady Artystycznej, współtwórca Mazowieckiej Akademii Dziedzictwa.
WARSZTATY TWÓRCZE DLA DOROSŁYCH I MŁODZIEŻY
24 października / sobota / 15.00
Odciski. Ślady pracy – warsztaty suchej igły / Maciej Cholewa
„Co praca robi z człowiekiem?” Możliwe, że podobne pytanie nurtowało również Adolpha Menzla. W jego późnej twórczości ważne miejsce zajmowało nowatorskie wówczas obrazowanie pracy i zmieniającej się rzeczywistości. Artysta przedstawiał robotników, narzędzia, maszyny oraz codzienne czynności, zwracając uwagę nie tylko na sam temat, lecz także na gest, wysiłek, materię i warunki, w jakich praca się odbywa. Podczas warsztatów będziemy wspólnie przyglądać się śladom, które praca pozostawia w naszych ciałach, pamięci, sposobie myślenia i otoczeniu – bo, niezależnie od tego, jaką czynność podejmujemy, wykonywanie jej zawsze w jakiś sposób nas kształtuje.
Technika suchej igły ma wiele wspólnego z pracą: wymaga użycia narzędzi, nacisku, powtarzalnych gestów, cierpliwości i stopniowego opracowywania powierzchni. Podczas warsztatów każda osoba uczestnicząca przygotuje własną matrycę, pozna podstawy druku wklęsłego i wykona odbitkę na prasie. Nie trzeba mieć żadnego doświadczenia. Wystarczy ciekawość, chęć pozostawienia po sobie śladu i gotowość na pobrudzenie się farbą.
Maciek Cholewa – artysta sztuk wizualnych. Absolwent i wykładowca ASP w Katowicach. Autor instalacji, rysunków i fotografii. W swojej praktyce łączy działania artystyczne, badawcze i literackie, tworząc prace osadzo¬ne w lokalnych kontekstach społeczno-kulturowych. Skupia się na tematach związanych z peryferiami, tożsamością lokalną oraz este¬tyką wernakularną. Bazuje na krótkich formach narracyj¬nych oraz przetworzeniu zasłyszanych historii. Pochodzi z Radzionkowa, małego miasta, które traktuje jako ważne źródło odniesień i inspiracji.
zbiórka w Holu Głównym / bilety 40 zł, dostępne w kasie i online – od 13 października g. 10.00 / liczba miejsc ograniczona / ok. 180 min
14 listopada / sobota / 15.00
Magia gwaszu / Maja Padusińska i Jeremiasz Fedyna
Gwasz to niezwykła technika malarska, która od wieków zachwyca artystów swoją wszechstronnością i walorami estetycznymi. Podczas warsztatów inspirowanych gwaszami Menzla pokażemy, czym gwasz różni się od akwareli i farb akrylowych oraz jakie efekty pozwala osiągnąć – od aksamitnych, matowych powierzchni po intensywne, kryjące warstwy pełne głębi i koloru. Uczestnicy stworzą własną kompozycję, poznając podstawowe techniki pracy z gwaszem oraz sposoby budowania formy i nastroju za pomocą barwy. Nie jest wymagane wcześniejsze doświadczenie – warsztaty są otwarte dla osób, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z malarstwem, oraz dla tych, którzy chcą rozwinąć swoje umiejętności.
Maja Padusińska – studentka Wydziału Grafiki ASP w Warszawie. W 2025 roku obroniła z wyróżnieniem pracę licencjacką zatytułowaną Skąd Pani jest? Swoje prace prezentowała m.in. na 48. Salonie Zimowym w Radomiu (2025) oraz 17. Najlepszych Dyplomach Artystycznych (2026).
Jeremi Fedyna – student wydziału grafiki ASP w Warszawie. W 2025 roku obronił dyplom licencjacki zatytułowany coming home, za który otrzymał wyróżnienie dziekańskie oraz tytuł laureata międzynarodowej wystawy Graduation Projects 2025. Miłość do gwaszu odkrył rok temu, biorąc udział w artystycznym wyzwaniu – do tej pory namalował ponad 70 obrazów.
zbiórka w Holu Głównym / bilety 40 zł, dostępne w kasie i online – od 3 listopada g. 10.00 / liczba miejsc ograniczona / ok. 120 min
WYDARZENIA SPECJALNE
8 grudnia / wtorek / 18.15
Menzel i Matejko – mistrzowie zbiorowych wyobraźni – panel dyskusyjny
Dyskusja poświęcona twórczości gigantów dziewiętnastowiecznego malarstwa. Menzel – w którego twórczości szczególne miejsce zajmują Fryderyk II Hohenzollern i historia Królestwa Prus, oraz Matejko – którego twórczość odegrała ogromną rolę w kształtowaniu postaw patriotycznych w okresie, w którym Polska (między innymi za sprawą Fryderyka II) zniknęła z mapy Europy. Co łączyło tych dwóch malarzy, a co ich dzieliło? Jak postrzegali malarstwo historyczne? Jaka była w ich mniemaniu jego funkcja? Jakimi środkami dążyli do osiągnięcia celu, czyli przekonującego przedstawienia odległej przeszłości?
Wydarzenie pomyślane jest jako dyskusja między dwoma wybitnymi badaczkami malarstwa XIX wieku, historyzmów i twórczości Menzla oraz Matejki: prof. dr hab. Agnieszką Lajus oraz dr hab. Anną Straszewską.
Dr hab. Agnieszka Lajus – prof. Uniwersytetu Warszawskiego, dyrektorka Muzeum Narodowego w Warszawie. Specjalizuje się w kulturze artystycznej XIX wieku, w szczególności w malarstwie polskim i jego relacjach ze sztuką europejską. Współautorka wystaw w Polsce i za granicą: „Biedermeier” (MNW, 2017–2018); „Pologne 1840–1918. Peindre l’âme d’une nation” (Louvre-Lens, 2019–2020) oraz jej polskiej odsłony („Polska. Siła obrazu”, MNW, 2020–2021); „Arkadia” (MNW, 2023–2024); „La Pologne rêvée” (L'Hermitage, Lozanna, 2025).
Dr hab. Anna Straszewska – historyczka sztuki i kostiumolożka, studiowała w Instytucie Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego oraz na Uniwersytecie Wiedeńskim. Od 1998 roku pracuje w Instytucie Sztuki PAN. Wykłada historię ubioru na studiach podyplomowych IS PAN oraz na Wydziale Scenografii ASP w Warszawie. W obszarze jej zainteresowań badawczych znajdują się malarstwo historyczne i szkolnictwo artystyczne w XIX i XX wieku, historia ubioru, a także powiązania mody ze sztuką. Autorka wystaw poświęconych modzie ślubnej w czasach PRL-u (m.in. w Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu). Publikacje: Kostium historyczny w twórczości Jana Matejki i malarstwie XIX wieku (2012), Studenci z ziem dawnej Rzeczpospolitej w Akademie der bildenden Künste w Wiedniu (1726-1938) (2022).
Hol Główny / wstęp wolny / liczba miejsc ograniczona / ok. 90 min / transmisja online na FB MNW
DZIECI, RODZINY
ANIMACJE W PRZESTRZENI EDUKACYJNEJ / OTWARTE ZAJĘCIA RODZINNE
wydarzenie dla dzieci 4–10 lat / Przestrzeń Edukacyjna / udział w animacjach w ramach biletu wstępu do MNW (35 zł – normalny, 25 zł – ulgowy, 1 zł – dzieci i uczniowie) / nie obowiązują wcześniejsze zapisy
RODZINNE NIEDZIELE
wydarzenie dla dzieci 5–12 lat / zbiórka w Holu Głównym / bilet dla dziecka 25 zł (każde kolejne 10 zł), bilet dla opiekuna 25 zł, dostępne w kasie i online – od wtorku dwa tygodnie przed wydarzeniem / liczba miejsc ograniczona / ok. 80 min
11 października
Szkicownik Odkrywcy / Zuzanna Wcisło
Adolph Menzel rysował wszędzie i wszystko – ludzi, drzewa, wnętrza, światło, gesty i codzienne sytuacje. Był mistrzem uważnej obserwacji, a szkicownik towarzyszył mu niemal zawsze. Podczas warsztatów poznamy kilka prostych ćwiczeń, które pomogą nam patrzeć okiem twórcy. Nauczymy się dostrzegać proporcje, światło i najważniejsze linie, wykonując krótkie szkice wybranych fragmentów dzieł oraz przestrzeni otaczającej muzeum. Na zakończenie stworzymy własne szkicowniki, które będzie można zabrać do domu.
15 listopada
Rysuj, ozdabiaj, projektuj! / Kacper Piszczek
Na początku swojej kariery Adolph Menzel projektował okładki książek, strony tytułowe i grafiki użytkowe. Był więc nie tylko artystą, lecz także projektantem. Na wystawie przyjrzymy się projektom Menzla, następnie zastanowimy się, jak dziś mogłyby wyglądać opakowania lub menu inspirowane stylem XIX wieku. W rodzinnych zespołach zaprojektujemy własne pudełko, papierową torbę lub menu fikcyjnej kawiarni czy cukierni, wykorzystując ornamenty, liternictwo i ilustracje.
MAMA, TATA W MUZEUM
9 i 23 października / 11.00 / Adolph Menzel – artysta i jego epoka / Magdalen Kucza-Kuczyńska
Zapraszamy na spotkanie poświęcone twórczości Adolpha Menzla – jednego z najwybitniejszych artystów niemieckich XIX wieku. Prezentowane na wystawie obrazy, grafiki i rysunki pozwolą poznać różnorodność jego dorobku oraz prześledzić rozwój warsztatu artystycznego. Spotkanie będzie także okazją do poszerzenia lub utrwalenia wiedzy na temat technik malarskich i graficznych oraz najważniejszych kierunków i nurtów w sztuce XIX wieku.
Magdalena Kucza-Kuczyńska – historyczka sztuki, edukatorka MNW, wykładowczyni w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie i w Wyższej Szkole Artystycznej, autorka tekstów z zakresu antropologii sztuki i arteterapii.
zbiórka w Holu Głównym / bilety w cenie 35 i 25 zł, dostępne w kasie i online – od wtorku g. 10.00 dwa tygodnie przed wydarzeniem / liczba miejsc ograniczona / ok. 80 min
SZKOŁY I KADRA PEDAGOGICZNA
WARSZTATY DLA NAUCZYCIELEK I NAUCZYCIELI
10 października/ 11.00 / Między przeszłością a nowoczesnością – Adolph Menzel i sztuka XIX wieku / Karolina Zalewska
Dzieła Adolpha Menzla ukazują wachlarz nurtów artystycznych XIX stulecia i spektrum zainteresowań twórców tego czasu. Mimo przekonania o prymacie tematów historycznych w malarstwie, artysta nie pozostał obojętny wobec dynamicznie zmieniającej się współczesności. Jego ołówek i pędzel z równym mistrzostwem przedstawiał dzieje Fryderyka II, jak i pędzącą kolej czy wnętrze walcowni żelaza. Menzel z tą samą precyzją studiował posąg fauna w pałacowej komnacie, rękę robotnika z kuźni i letnie słońce w uzdrowisku, dowodząc, że nieobce mu są podręczniki historii, współczesna problematyka społeczna czy modne japońskie drzeworyty.
udział bezpłatny / liczba miejsc ograniczona / bezpłatne wejściówki do pobrania w kasie i online – od wtorku 30 września g. 10.00
ZAJĘCIA NA ZAMÓWIENIE
ZWIEDZANIE Z PRZEWODNIKIEM
Zapraszamy grupy i gości indywidualnych do zwiedzania wystawy z przewodniczkami i przewodnikami MNW. Terminy i godziny oprowadzań dostosowujemy do potrzeb zamawiających.
Rezerwacja lekcji muzealnych i oprowadzań odbywa się od poniedziałku do piątku w godz. 9.00–15.00 pod nr tel. 22 621 10 31 wew. 246 lub 227.
AUDIOPRZEWODNIKI I DRUKI EDUKACYJNE
Podczas zwiedzania wystawy zachęcamy do korzystania z:
– audioprzewodnika w języku polskim
– audioprzewodnika w języku angielskim
Nagrania dostępne bezpłatnie na stronie www.mnw.art.pl/multimedia
Przed wejściem na wystawę można pobrać druk edukacyjny dla dzieci do aktywnego zwiedzania wystawy.
Koordynacja programu wydarzeń: Barbara Kaliciuk, Barbara Tichy