Niniejszy serwis wykorzystuje pliki cookie. Korzystanie z serwisu oznacza akceptację tego stanu rzeczy.

Wykłady Czwartkowe

 

W każdy czwartek o godzinie 18.00 zapraszamy na wykłady w Kinie MUZ oraz ich transmisję na muzealnym Facebooku.

Tematy spotkań będą dotyczyły trwających w naszym Muzeum wystaw czasowych, zbiorów prezentowanych w naszych Galeriach stałych i tych przechowywanych w muzealnych magazynach, tak w Gmachu Głównym jak i odziałach, a także ogólnie wybranych zagadnień z historii sztuki i kultury.

 

Termin: czwartek, godz. 18.00
Czas trwania: około 75 minut
Miejsce: Kino MUZ, Gmach Główny MNW; transmisje na muzealnym profilu Facebook
Dla kogo: młodzież, dorośli i seniorzy
Zasady udziału: bezpłatne wejściówki do pobrania w kasie lub on-line od godz. 10.00 we wtorek poprzedzający wydarzenie, transmisja na Facebooku

 

 

HARMONOGRAM

 

2 czerwca
Dyskurs miłosny Marca Chagalla i Rolanda Barthesa / Joanna Szumańska
Roland Barthes we Fragmentach dyskursu miłosnego pisał: „W swoim mieście spotykam miliony ciał; z tych milionów mógłbym pragnąć kilkuset; ale z tych kilku setek kocham tylko jedno. Inny, w którym jestem zakochany, określa dla mnie niezwykłość mojego pragnienia. Ten wybór, tak dalece rygorystyczny, że wskazuje tylko na Jednego (…)” (przeł. M. Bieńczyk). Zestawiając Fragmenty… profesora Collège de France z Moim życiem, młodzieńczą autobiografią Marca Chagalla, przywołamy figurę zakochanego, który jak Andersenowska Gerda wędruje do pałacu Królowej Śniegu, przekraczając granice i pokonując żywioły (porównanie A. Czabanowska-Wróbel). Starannie dobrane słowa Chagalla, będące świadectwem miłości, zostaną zilustrowane dziełami artysty ¬¬ukazującymi Bellę Rosenfeld, która była jego żoną i muzą. 
 
Joanna Szumańska – historyczka teatru i sztuki, doktorantka w zakładzie Historii i Teorii Teatru w Instytucie Sztuki PAN, pełnomocnik Dyrektora ds. Teatru w Muzeum Łazienki Królewskie. Współpracuje z Kolegium Artes Liberales Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadzi wraz z Karoliną Rychter internetowy magazyn literacki „Praktyki Czytania”.
 
 

9 czerwca

Historia sztućców / dr Joanna Paprocka-Gajek

Znane nam powszechnie zestawy sztuców pojawiły się stosunkowo niedawno. Nóż, łyżka czy widelec weszły do użycia w różnych momentach w historii. Przykładowo, ten ostatni w Europie pojawił się dopiero w XI wieku, początkowo nie zyskując jednak popularności. Zmianom podlegała również forma sztućców i tak dopiero w 2 połowie XVII wieku wprowadzono znany nam zaokrąglony kształt noża stołowego. Podczas wykładu przeanalizujemy jak pojawianie się nowych produktów spożywczych, nawyków żywieniowych czy obyczajów wpływała na wyląd zastawy stołowej.

wejściówki dostępne od 7 czerwca

Zobacz nagranie wykładu

 

dr Joanna Paprocka-Gajek - Historyk sztuki, autorka rozprawy doktorskiej oraz tekstów poświęconych historii warszawskiego platernictwa w latach 1822-1939. Zainteresowania badawcze koncentruje wokół historii zastawy stołowej, obyczajowości oraz działalności kolekcjonerskiej rodu Potockich z Wilanowa. Redaktorka Naczelna "Studiów Wilanowskich".

 
 
16 czerwca
BOŻE CIAŁO
 
 
23 czerwca
Chagall. Wojna i rewolucja / Przemysław Głowacki
Twórczość Marca Chagalla przenosi odbiorcę w nierealną krainę marzeń, idealizowanych wspomnień i miłości do ukochanej żony Belli. W swoim długim życiu malarz doświadczył jednak także horrorów XX wieku –  I wojny światowej, która zastała go w Rosji i uniemożliwiła ponowny wyjazd do Paryża, kolejnych rewolucji. Ucieczka przed II wojną światową miała jeszcze bardziej dramatyczny przebieg i rozpoczęła pobyt malarza w Stanach Zjednoczonych. Podczas wykładu zastanowimy się, czy wydarzenia te znalazły odzwierciedlenie w pracach Chagalla.
wejściówki dostępne od 21 czerwca
 
Przemysław Głowacki - historyk sztuki i edukator muzealny, od wielu lat zajmuje się popularyzacją wiedzy o sztuce. Jest wykładowcą Warszawskiej Szkoły Filmowej oraz Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Współpracuje z licznym instytucjami kultury m.in. Muzeum Narodowym w Warszawie i Zamkiem Królewskim w Warszawie.
 
 

30 czerwca      Z POWODU CHOROBY PROWADZĄCEJ WYKŁAD ZOSTAJE ODWOŁANY

Historia lalki / Katarzyna Hodurek-Kiek

Lalki stanowią jeden z najpopularniejszych rodzajów dziecięcych zabawek. Ich historia sięga  jeszcze starożytności i nie zawsze stanowiły wyłącznie rodzaj przedmiotu służącego zabawie. W Grecji, wychodzące za mąż dziewczęta składały swoje lalki w ofierze Artemidzie. Z kolei w XVII-wiecznych Niderlandach kosztowne lalki i domki dla nich wykonywane były dla dorosłych kobiet. Oprócz funkcjom jakie pełniły w różnych epokach lalki, przyjrzymy się też jak formy ch przedmiotów odzwierciedlały przemiany kobiecej mody, urody i ról społecznych.

wejściówki dostępne od 28 czerwca

 

Katarzyna Hodurek-Kiek – absolwentka m.in. Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach i Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie; kustosz i kierownik Działu Pracy Naukowej i Wystaw w Muzeum Zabawek i Zabawy w Kielcach.

 
 

7 lipca
Wernisaż wystawy "Witkacy. Sejsmograf epoki przyspieszenia"
Zapraszamy na wykład z cyklu "City break" ze sztuką - Lizbona

 

 

14 lipca
Improwizacje Witkacego, czyli nowoczesna forma w nieustannym ruchu / prof. Tomasz Bocheński

Witkacy poddaje własną sztukę nieustannym sprawdzianom. Kieruje się obawą przed formami ostatecznie obumierającymi, to znaczy pozbawionymi organicznej energii. Nieustannie poddaje próbie własną teorię sztuki - teorię Czystej Formy, własną teorię „brudnej formy” - teorię powieści i regulamin Firmy portretowej oraz własne dokonania twórcze. Improwizuje na „standardach" przez siebie  stworzonych, by sprawdzić, czy mają jeszcze twórczy potencjał. W rękopisach dramatów, powieści i tekstów filozoficznych, w rysunkach i portretach widać ślady Witkacowskich inwencji, czyli ślady improwizacji. Inwencję pojmuje artysta jako lekarstwo, które jest niezbędne nowoczesnej sztuce, jeśli obronić się ma przed skostnieniem. Skąd sam czerpię energię do twórczych wariacji? Z wizyjnych obrazów i doznań. Wierność wobec wizji zmusza Witkacego do nieustannego twórczego ruchu.
wejściówki dostępne od 12 lipca

 

Tomasz Bocheński – literaturoznawca, eseista, krytyk literacki i teatralny. Profesor Uniwersytetu Łódzkiego, kierownik Zakładu Literatury Polskiej XX i XXI wieku tej uczelni. Pisze głównie o polskich dysydentach modernizmu: Witkacym, Schulzu, Gombrowiczu, Leśmianie, Mrożku, Myśliwskim. Interesuje się improwizacją w literaturze, humorem jako formą poznania, pisarstwem wolnym od natręctw myślowych i ćwiczeniami duchowymi współczesnych pisarzy. Opublikował m.in. Czarny humor w twórczości Witkacego, Gombrowicza, Schulza. Lata trzydzieste (2005); Witkacy i reszta świata (2010); Tango bez Edka. Eseje o literaturze współczesnej (2018) – nominacja do Nagrody Literackiej Gdynia; Myśliwski–Bocheński. Rozmowy istotne (2021).

 

 

21 lipca
Dlaczego na obrazach Witkacego góry uśmiechają się? O "twarzowości" kompozycji w Czystej Formie / Paweł Polit

Kompozycje olejne i pastelowe Witkacego odpowiadające zasadom teorii Czystej Formy nawiązują najczęściej do konwencji malarstwa pejzażowego. Rozmieszczenie szczegółów w obrębie składających je form, nadających im określone napięcia kierunkowe,  kojarzy je z przedstawieniami postaci w otoczeniu natury. W szczegóły te, np. oczy lub usta, wyposażone są niekiedy twory natury, np. masywy górskie, lub rośliny. Czy zabiegi te służą wyłącznie celom konstrukcyjnym? Wykład będzie próbą dostarczenia odpowiedzi na to pytanie posiłkującą się koncepcjami ontologicznymi Witkacego.
wejściówki dostępne od 19 lipca
 

dr Paweł Polit - kurator w Muzeum Sztuki w Łodzi, kurator wystaw w CSW Zamek Ujazdowski. Publikował w katalogach wystaw i w pismach: „Afterall”, „ARTMargins”, „Obieg”, „Piktogram”. Autor książki Pojęcie jedności osobowości w twórczości filozoficznej i malarskiej Stanisława Ignacego Witkiewicza (2019). Kurator wystawy "Witkacy. Sejsmograf epoki przyspieszenia".
 
 
W SIERPNIU CYKL BĘDZIE CZASOWO ZAWIESZONY. ZAPRASZAMY PONOWNIE OD WRZEŚNIA
 

MINIONE WYDARZENIA

 

13 stycznia

Lucas Cranach starszy – artysta na tle epoki / Aleksandra Janiszewska-Cardone

Przełom XV i XVI wieku obfitował w burzliwe wydarzenia, a Lucas Cranach starszy był świadkiem wielu z nich. Pierwsze informacje o jego działalności artystycznej pochodzą z początku XVI wieku, kiedy przebywał w cesarskim Wiedniu. W niedługim czasie zadomowił się w Wittenberdze jako nadworny malarz elektora saskiego. Cranach przyjaźnił się z Marcinem Lutrem, którego działania wspierał. Choć często mówi się o nim jako o „malarzu reformacji”, artysta nie rezygnował z zamówień ze strony duchowieństwa katolickiego, w tym kardynała Albrechta Brandenburskiego. Podczas wykładu przyjrzymy się, jak wydarzenia polityczne i religijne wpływały na twórczość Lucasa Cranacha starszego i jego warsztatu.

Zobacz nagranie wykładu

 

20 stycznia

Las Hercyński i jego mieszkańcy. Geografia, zoologia i sztuka pierwszej połowy XVI wieku / Grażyna Jurkowlaniec

W szóstej księdze pamiętników O wojnie galijskiej Juliusz Cezar opisał Las Hercyński, zwracając szczególną uwagę na trzy gatunki zamieszkujących go zwierząt: byki „podobne z wyglądu do jeleni”, łosie i tury. W następnych wiekach fragment ten był wielokrotnie przywoływany zarówno przez komentatorów pism Cezara, jak i uczonych oraz encyklopedystów zainteresowanych geografią i przyrodą Europy. Precyzyjna lokalizacja Lasu Hercyńskiego, a także charakterystyka jego fauny – zwłaszcza identyfikacja istot wspomnianych przez Cezara – okazywały się jednak trudne i prowadziły do sprzecznych, a niekiedy komicznych rezultatów. Celem wykładu będzie próba odpowiedzi na pytanie, jaką rolę w rozwoju tych badań odegrali poeci i artyści początków XVI w.: Konrad Celtis, Albrecht Dürer i Lucas Cranach starszy. 

Zobacz nagranie wykładu

 

27 stycznia

Z piasku powstałe. O szkle antycznym na przykładzie zabytków z MNW / Marcin Wagner

Szkło pojawiło się ok. 4500 lat temu. na terenie Mezopotamii. Ta „magiczna” czerwonawa ciecz, powstała z podgrzania krzemionki i popiołu roślinnego lub natronu, po wystudzeniu zmieniała się w ciało stałe, które nie tylko odbijało, ale także załamywało światło. Szkło początkowo wykorzystywano do produkcji małych naczyń kosmetycznych lub przedmiotów naśladujących te z kamieni półszlachetnych, jak lapis lazuli i turkusy. Dopiero w okresie hellenistyczno-rzymskim z masy szklanej wykonywane były różne formy naczyń, których używano nie tylko jako opakowań kosmetycznych, lecz także jako zastawy stołowej czy do transportu. Muzeum Narodowe w Warszawie może pochwalić się bogatą kolekcją naczyń, z których tylko niewielka część jest prezentowana w Galerii Sztuki Starożytnej.

Zobacz nagranie wykładu

 

3 lutego

Cranach i Dürer. Artystyczny pojedynek / Joanna Sikorska

Rywalizacja między artystami jest zapewne tak stara jak sama sztuka, a przykład dwóch słynnych malarzy starożytności – Zeuksisa i Parrazjosa – stał się popularnym toposem w epoce nowożytnej. Współzawodnictwo artystów zyskało szczególny wymiar w czasach renesansu, co przejawiało się nie tylko we wzajemnych inspiracjach czy nawiązywaniu do dokonań innych twórców, lecz także w dążeniu, by ich przewyższyć. Jako znakomity przykład takich relacji wskazać można „pojedynek” Lucasa Cranacha starszego i Albrechta Dürera – każdy z nich chętnie odnosił się do sztuki rywala.

Zobacz nagranie wykładu

 

10 lutego

O czym mówią średniowieczne rośliny? / Paweł Bień

Przyglądając się dziełom z Galerii Sztuki Średniowiecznej dostrzec możemy liczne wizerunki roślin. Analizując malarskie przykłady, zastanowimy się, co symbolizują dojrzewające pod stopami świętych poziomki, skąd bierze się liść palmowy i o czym informuje nas kwiat konwalii; a znając ten kontekst przejdziemy do analizy cranachowskiej "Madonny pod jodłami".

Zobacz nagranie wykładu

 

17 lutego
„Faras. Katedra w piaskach pustyni” / rozmowa o książce

Niepublikowane wcześniej, fenomenalne zdjęcia z wykopalisk, eseje wybitnych naukowców oraz kalendarium wydarzeń – to wszystko znajdziemy w najnowszej książce poświęconej odkryciu polskich archeologów w Faras. Wydawnictwo ukazało się pod redakcją naukową dr hab. Aleksandry Sulikowskiej-Bełczowskiej oraz profesora Stefana Jakobielskiego. W trakcie spotkania opowiedzą oni o swoich odkryciach w trakcie pracy nad książką i roli, jaką odegrało Faras w historii polskiej archeologii. 

 

Rozmowę poprowadzi Katarzyna Kobylecka, dziennikarka Polskiego Radia zajmująca się popularyzacją archeologii.

 

24 lutego 
Malowidła w podróży / prof. Stefan Jakobielski

W jaki sposób przewieziono ponad pięćdziesiąt malowideł z Sudanu do Warszawy? To jedno z pytań, które najczęściej słyszymy od odwiedzających Galerię Faras im. Profesora Kazimierza Michałowskiego. W jubileusz 60-lecia odkrycia katedry w Faras o odpowiedź poprosiliśmy profesora Stefana Jakobielskiego, uczestnika słynnej misji wykopaliskowej, a także „kuriera”, który wraz z zabytkami wyruszył w podróż z Sudanu do Warszawy. Podczas wykładu poznamy także dzieje malowideł z faraskiej katedry, te najdawniejsze i te współczesne, bo przecież ta historia jest wciąż żywa. Porozmawiamy o ich twórcach, fundatorach i odkrywcach.

Zobacz nagranie wykładu

 

prof. Stefan Jakobielski – epigrafik, egiptolog i nubiolog. Uczestnik misji wykopaliskowej w Faras, wieloletni kierownik badań archeologicznych w Starej Dongoli. Pracownik Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych Polskiej Akademii Nauk.

 

3 marca

Bogurodzica. Patronka katedry w Faras / dr hab. Aleksandra Sulikowska-Bełczowska

Postacią najczęściej przedstawianą na malowidłach ściennych w faraskiej katedrze jest Matka Boska. Jej kult w Kościele wschodnim należał do kluczowych, wierni wierzyli, że jest ona Opiekunką i Protektorką ludu, zawsze dla niego litościwą. Uczestnicy wykładu będą mogli się zapoznać z wielością i różnorodnością wizerunków poświęconych Marii, a zachowanych w katedrze. Zadamy sobie pytanie o znaczenie tych przedstawień, a także, co mówią na temat religijności Nubijczyków, a wreszcie o szczególnym charakterze miejsca, z którego pochodzą.

Zobacz nagranie wykładu

 

dr hab. Aleksandra Sulikowska Bełczowska – kuratorka Zbiorów Sztuki Starożytnej i Wschodniochrześcijańskiej w MNW, zajmuje się malarstwem Kościoła wschodniego, w szczególności ikonografią, pracuje również w Instytucie Historii Sztuki UW.

 

 

10 marca

Profesor Kazimierz Michałowski / Ania Knapek
Profesor Michałowski często jest określany jako „polski Indiana Jones”. Z filmowym bohaterem łączą go niewątpliwie liczne przygody, kapelusz i lęk przed wężami. Jednak Profesor, w przeciwieństwie do filmowego bohatera, nie liczył na łut szczęścia. Gruntowna wiedza i dobre przygotowanie były podstawą jego warsztatu archeologicznego. Podczas spotkania wyruszymy tropem Michałowskiego do odległych zakątków świata, jak i do podwarszawskiej Podkowy Leśnej, gdzie mieszkał i gdzie przez wiele lat biło serce polskiej archeologii śródziemnomorskiej.

Zobacz nagranie wykładu

 

Ania Knapek – edukatorka, pełnomocniczka Dyrektora ds. dostępności MNW. Fascynatka Faras.

 

 

17 marca
Legendarne początki Wiecznego Miasta / Maciej Marciniak

Starożytny Rzym kojarzy nam się głównie z okresem jego największej chwały. Czasami panowania władców takich jak Oktawian August, Neron czy Trajan. Jednak historiami, które najczęściej odnajdziemy w sztuce, są te które wydarzyły się dużo wcześniej. W czasach gdy miasto dopiero się rodziło i rosło w siłę. Będą to wydarzenia z czasów mitycznej przeszłości. Okresu królestwa i Republiki. Historie i postawa bohaterów owych czasów stały się tematami najchętniej obrazowanymi przez artystów różnych epok. Opierając się na dziełach ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie jak i tych ze światowych kolekcji zgłębimy wybrane legendy sięgając do początków historii Wiecznego Miasta.

Zobacz nagranie wykładu

 

Maciej Marciniak – adiunkt w Dziale Edukacji MNW. Archeolog zajmujący się historią starożynego Rzymu. Uczestnik wielu misji archeologicznych m.in. w Bułgarii, Czarnogórze, Gruzji i Peru.

 

 

24 marca

Palmyra. Perła pustyni w badaniach polskich archeologów / Aleksandra Kubiak-Schneider
Palmyra, starożytne miasto położone na Pustyni Syryjskiej w połowie drogi między rzeką Eufrat na wschodzie i Morzem Śródziemnym na zachodzie jest jednym z flagowych stanowisk polskiej archeologii śródziemnomorskiej. Lata świetności miasta przypadają na okres od I wieku n.e. do połowy III wieku n.e., kiedy to wybudowano wspaniałe i okazałe budowle: świątynie bóstw (Bela, Baalszamina, Nabu, Allat), kolumnady, teatr, etc. Palmyra rozkwitła dzięki drogom handlowym i pośrednictwu w handlu dalekosiężnym, np. z Chinami, Indiami i Cesarstwem Rzymskim. Badania wykopaliskowe zainicjował w 1959 roku prof. Kazimierz Michałowski, kierownik Zbiorów Sztuki Starożytnej Muzeum Narodowego i profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Od tamtej pory badania terenowe trwały nieprzerwanie do 2011 roku kierowane przez Annę Sadurską, również związaną z MNW, a także przez prof. Michała Gawlikowskiego i jako ostatniego kierownika dr hab. Grzegorza Majcherka z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej.  Muzeum Narodowe, jako jedno z dwóch w Polsce, może się pochwalić portretem grobowym Palmyrenki, jaki ma w swojej kolekcji.

Zobacz nagranie wykładu

 

Aleksandra Kubiak-Schneider - doktor w zakresie epigrafiki aramejskiej i historii religii, uczestniczka wykopalisk polskich w Palmyrze i francuskich w Dura Europos. Napisała książkę o dedykacjach wotywnych w Palmyrze (wydana w 2021 w wydawnictwie Brill), autorka wielu artykułów naukowych o Palmyrze, kurator zbiorów sztuki starożytnej w MNW.


 

31 marca
Archanioły i szarańcza. Dwadzieścia lat wykopalisk w Banganarti / prof. Bogdan Żurawski

Banganarti (w języku nubijskim „wyspa szarańczy”) było ufortyfikowaną osadą i miejscem pielgrzymkowym w dolinie środkowego Nilu. 10 lutego 2001 roku był najszczęśliwszym dniem pierwszego sezonu badań polskiej misji archeologicznej w tym miejscu – odsłonięto malowidło przestawiające króla nubijskiego w towarzystwie apostołów i Archanioła Rafała. W kolejnych latach w dwóch kościołach pod wezwaniem Archanioła Rafała odkryto na ścianach blisko sto malowideł i ponad tysiąc inskrypcji. W muzeum w Banganarti, obok najlepszych znalezisk, eksponowana jest jeszcze kolekcja latawców, przy pomocy których w pierwszych latach wykopalisk fotografowano wyspę szarańczy.

Zobacz nagranie wykładu

 

prof. Bogdan Żurawski – kierownik Zakładu Nubiologii Instytutu Kultur Śródziemnomorskich i Orientalnych PAN. W Sudanie pracuje od roku 1984. Obecnie kieruje polską misją archeologiczną w Banganarti i Selib. W roku 2004 odznaczony medalem im. prof. Williama Frenda przyznawanego corocznie przez Society of Antiquaries of London „w uznaniu wybitnego wkładu do badań nad archeologią wczesnego Kościoła”.

 

 

7 kwietnia
Pasja i Zmartwychwstanie  Chrystusa w dziełach z Galerii Sztuki Średniowiecznej MNW / Barbara Tichy
Triduum Paschalne, w którym mieści się przeżywanie Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa to najważniejsze celebracje całym roku liturgicznym. Nic dziwnego, że tematy z tym związane bardzo często pojawiają się w dziełach średniowiecznej sztuki sakralnej. Nie są to proste ilustracje tekstów ewangelicznych. Wizerunki te nawiązują do bogatej tradycji Kościoła i stają się nośnikiem katechezy dla tych, którzy te znaki potrafią odczytać.
 
Barbara Tichy - historyk sztuki, edukatorka, adiunkt w Dziale Edukacji Muzeum Narodowego w Warszawie.
 

 

14 kwietnia

WIELKI CZWARTEK

 

 

21 kwietnia
Kanon literatury XIX wieku w projektach Polskiej Szkoły Plakatu  / Bożena Pysiewicz
Plakaty do inscenizacji teatralnych i adaptacji filmowych dramatów i powieści są subiektywnym, graficznym komentarzem. Dziady, Kordian, Nie-Boska Komedia, Lalka czy Wesele to utwory, które wielokrotnie interpretowane przez reżyserów oraz grafików stanowią źródło różnorodnych odczytań oraz plastycznych wyzwań.
W projektach wybitnych twórców związanych z Polską Szkołą Plakatu można odnaleźć liczne symbole, znaki i rozwiązania formalne wskazujące na nowe, oryginalne spojrzenie na utwory kanonu literatury polskiej XIX wieku.

Zobacz nagranie wykładu

 

Bożena Pysiewicz - historyk sztuki, edukatorka i kustosz w Muzeum Narodowym w Warszawie. Od 2022 roku kuratorka Muzeum Plakatu w Wilanowie, Oddziale MNW.

 

 

28 kwietnia
TEGO DNIA WYKŁAD SIĘ NIE ODBĘDZIE

 

 

5 maja
„Niech się najedzą do woli swoich kwadratowych gruszek na trójkątnych stołach…”. Chagall wobec współczesnych mu nurtów sztuki / Anna Manicka
Wykład poświęcony rysunkowej i graficznej twórczości Marca Chagalla. Artysta, działający w czasach przełomowych przemian w sztuce, często wyrażał swój dystans wobec najnowszych nurtów malarstwa, czego dowodzi zawarta w tytule wykładu, pełna ironii wypowiedź na temat kubizmu. Spotkanie będzie okazją do rozważań nad specyfiką papieru jako tworzywa artystycznego oraz do omówienia polityki rozbudowywania kolekcji prac na tym rodzaju podłoża w Muzeum Narodowym w Warszawie.
 
dr Anna Manicka – historyk sztuki i muzeolog. Od 1989 pracuje w Gabinecie Grafiki i Rysunków Współczesnych w Muzeum Narodowym w Warszawie, w latach 2019–2022 jako kurator. Zajmuje się twórczością Bronisława Wojciecha Linkego, grafiką dwudziestolecia międzywojennego i współczesną oraz tematyką katastrofizmu w sztuce XX wieku. 
 
 

12 maja

Historia bielizny / Zuzanna Żubka-Chmielewska

Podczas wykładu przyjrzymy się jak na przestrzeni czasu ewoluowała i z czego wynikała forma bielizny. Z jednej strony ta część garderoby odgrywa czysto praktyczną rolę ogrzewając ciało i chroniąc wierzchnie warstwy ubrań przed przepoceniem. Równocześnie jednak może być rozpatrywania w kontekście ról społecznie przypisywanym płci, czego przykład stanowić mogą noszone przez kobiety gorsety.

Zobacz nagranie wykładu

 

Zuzanna Żubka-Chmielewska - historyk sztuki, kostiumolog i antropolog kulturowy, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i studiów doktoranckich w Instytucie Historii PAN. Wykładowca historii sztuki i historii ubioru w Viamoda Szkole Wyższej oraz w Warszawskiej Szkole Reklamy. Zajmuje się społecznym funkcjonowaniem stroju oraz adaptacją wzorców mody w ubiorze codziennym oraz historią mody w kontekście fotografii.

 
 
19 maja
Lalka w modnej sukni. Opowieść o pracy nad miniaturową rekonstrukcją osiemnastowiecznej sukni w stylu francuskim (robe à la française) ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie / Elżbieta Dunin-Wąsowicz

Suknie à la française, modne zwłaszcza w okresie rokoka, aż do czasów rewolucji francuskiej uznawano za ceremonialny strój dworski. W zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie przechowywana jest jedwabna suknia ze srebrnymi koronkami, w której generałowa Karwowska primo voto Rostkowska wystąpiła na koronacji Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 r. Na wykładzie po raz pierwszy będzie zaprezentowana rekonstrukcja tego zabytku, uszyta w skali 1:2 na lalkę modową, tzw. Pandorę, którą stworzył rzeźbiarz Wojciech Zasadni. Miniaturę sukni wykonał zespół rekonstruktorów pod opieką merytoryczną kustoszy Kolekcji Tkanin MNW. Prace trwały dwa lata (2016–2017); krój, konstrukcję, szycie oraz stelaż wykonała Elżbieta Dunin-Wąsowicz, malarską rekonstrukcję  tkaniny – Anna Gnieciecka, rekonstrukcję srebrnych klockowych koronek na dwustu parach klocków – Ewa Szpila, a konserwację fragmentu osiemnastowiecznej koronki zdobiącej fartuszek sukni – Barbara Kowalska.

Zobacz nagranie wykładu

 

Elżbieta Dunin-Wąsowicz – absolwentka Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, archeolożka, rekonstruktorka. Autorka licznych rekonstrukcji ubiorów (od czternasto- po dwudziestowieczne), prowadzi wykłady i warsztaty poświęcone temu zagadnieniu oraz historii ubioru. Specjalista ds. rekonstrukcji historycznej w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.

 
 
26 maja
„Chagall! To więcej niż nazwisko. To więcej niż człowiek. To niemalże legenda”. Marc Chagall w Polsce (1918–1939) / dr Renata Piątkowska
Marc Chagall był obecny w Polsce okresu międzywojennego. Jego jedyna rzeczywista wizyta w naszym kraju miała miejsce w 1935 roku z okazji otwarcia Muzeum Sztuki Żydowskiej przy Jidiszer Wisnszaftlecher Institut (JIWO, Żydowskim Instytucie Naukowym) w Wilnie, w którego zbiorach znajdowały się podarowane przez artystę prace graficzne. Równie ważna wydaje się jednak także jego obecność mityczna – jako archetypu artysty żydowskiego, który odniósł sukces w Paryżu i stał się ikoną nowoczesności, pozostając bliskim żydowskiemu światu. Relacje Chagalla i polskiego żydostwa przynoszą wiele ciekawych wątków wzbogacających obraz żydowskiego życia kulturalnego w II Rzeczypospolitej.
 
dr Renata Piątkowska - historyczka sztuki, od 1999 roku pracuje w Muzeum Historii Żydów Polskich, obecnie jako Główna Kuratorka Zbiorów. Zajmuje się sztuką artystów pochodzenia żydowskiego. Jest autorką licznych artykułów i publikacji, w tym książki „Między Ziemiańską a Montparnassem. Roman Kramszyk” (Warszawa 2004), artykułów poświęconych Abrahamowi Ostrzedze i tematyce pogromów w twórczości artystów –Żydów w Polsce.
 
 
7 kwietnia
Pasja i Zmartwychwstanie  Chrystusa w dziełach z Galerii Sztuki Średniowiecznej MNW / Barbara Tichy
Triduum Paschalne, w którym mieści się przeżywanie Męki, Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa to najważniejsze celebracje całym roku liturgicznym. Nic dziwnego, że tematy z tym związane bardzo często pojawiają się w dziełach średniowiecznej sztuki sakralnej. Nie są to proste ilustracje tekstów ewangelicznych. Wizerunki te nawiązują do bogatej tradycji Kościoła i stają się nośnikiem katechezy dla tych, którzy te znaki potrafią odczytać.
 
Barbara Tichy - historyk sztuki, edukatorka, adiunkt w Dziale Edukacji Muzeum Narodowego w Warszawie.
 

 

14 kwietnia

WIELKI CZWARTEK

 

 

21 kwietnia
Kanon literatury XIX wieku w projektach Polskiej Szkoły Plakatu  / Bożena Pysiewicz
Plakaty do inscenizacji teatralnych i adaptacji filmowych dramatów i powieści są subiektywnym, graficznym komentarzem. Dziady, Kordian, Nie-Boska Komedia, Lalka czy Wesele to utwory, które wielokrotnie interpretowane przez reżyserów oraz grafików stanowią źródło różnorodnych odczytań oraz plastycznych wyzwań.
W projektach wybitnych twórców związanych z Polską Szkołą Plakatu można odnaleźć liczne symbole, znaki i rozwiązania formalne wskazujące na nowe, oryginalne spojrzenie na utwory kanonu literatury polskiej XIX wieku.

Zobacz nagranie wykładu

 

Bożena Pysiewicz - historyk sztuki, edukatorka i kustosz w Muzeum Narodowym w Warszawie. Od 2022 roku kuratorka Muzeum Plakatu w Wilanowie, Oddziale MNW.

 

 

28 kwietnia
TEGO DNIA WYKŁAD SIĘ NIE ODBĘDZIE

 

 

5 maja
„Niech się najedzą do woli swoich kwadratowych gruszek na trójkątnych stołach…”. Chagall wobec współczesnych mu nurtów sztuki / Anna Manicka
Wykład poświęcony rysunkowej i graficznej twórczości Marca Chagalla. Artysta, działający w czasach przełomowych przemian w sztuce, często wyrażał swój dystans wobec najnowszych nurtów malarstwa, czego dowodzi zawarta w tytule wykładu, pełna ironii wypowiedź na temat kubizmu. Spotkanie będzie okazją do rozważań nad specyfiką papieru jako tworzywa artystycznego oraz do omówienia polityki rozbudowywania kolekcji prac na tym rodzaju podłoża w Muzeum Narodowym w Warszawie.
 
dr Anna Manicka – historyk sztuki i muzeolog. Od 1989 pracuje w Gabinecie Grafiki i Rysunków Współczesnych w Muzeum Narodowym w Warszawie, w latach 2019–2022 jako kurator. Zajmuje się twórczością Bronisława Wojciecha Linkego, grafiką dwudziestolecia międzywojennego i współczesną oraz tematyką katastrofizmu w sztuce XX wieku. 
 
 

12 maja

Historia bielizny / Zuzanna Żubka-Chmielewska

Podczas wykładu przyjrzymy się jak na przestrzeni czasu ewoluowała i z czego wynikała forma bielizny. Z jednej strony ta część garderoby odgrywa czysto praktyczną rolę ogrzewając ciało i chroniąc wierzchnie warstwy ubrań przed przepoceniem. Równocześnie jednak może być rozpatrywania w kontekście ról społecznie przypisywanym płci, czego przykład stanowić mogą noszone przez kobiety gorsety.

Zobacz nagranie wykładu

 

Zuzanna Żubka-Chmielewska - historyk sztuki, kostiumolog i antropolog kulturowy, absolwentka Uniwersytetu Warszawskiego i studiów doktoranckich w Instytucie Historii PAN. Wykładowca historii sztuki i historii ubioru w Viamoda Szkole Wyższej oraz w Warszawskiej Szkole Reklamy. Zajmuje się społecznym funkcjonowaniem stroju oraz adaptacją wzorców mody w ubiorze codziennym oraz historią mody w kontekście fotografii.

 
 
19 maja
Lalka w modnej sukni. Opowieść o pracy nad miniaturową rekonstrukcją osiemnastowiecznej sukni w stylu francuskim (robe à la française) ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie / Elżbieta Dunin-Wąsowicz

Suknie à la française, modne zwłaszcza w okresie rokoka, aż do czasów rewolucji francuskiej uznawano za ceremonialny strój dworski. W zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie przechowywana jest jedwabna suknia ze srebrnymi koronkami, w której generałowa Karwowska primo voto Rostkowska wystąpiła na koronacji Stanisława Augusta Poniatowskiego w 1764 r. Na wykładzie po raz pierwszy będzie zaprezentowana rekonstrukcja tego zabytku, uszyta w skali 1:2 na lalkę modową, tzw. Pandorę, którą stworzył rzeźbiarz Wojciech Zasadni. Miniaturę sukni wykonał zespół rekonstruktorów pod opieką merytoryczną kustoszy Kolekcji Tkanin MNW. Prace trwały dwa lata (2016–2017); krój, konstrukcję, szycie oraz stelaż wykonała Elżbieta Dunin-Wąsowicz, malarską rekonstrukcję  tkaniny – Anna Gnieciecka, rekonstrukcję srebrnych klockowych koronek na dwustu parach klocków – Ewa Szpila, a konserwację fragmentu osiemnastowiecznej koronki zdobiącej fartuszek sukni – Barbara Kowalska.

Zobacz nagranie wykładu

 

Elżbieta Dunin-Wąsowicz – absolwentka Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego, archeolożka, rekonstruktorka. Autorka licznych rekonstrukcji ubiorów (od czternasto- po dwudziestowieczne), prowadzi wykłady i warsztaty poświęcone temu zagadnieniu oraz historii ubioru. Specjalista ds. rekonstrukcji historycznej w Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie.

 
 
26 maja
„Chagall! To więcej niż nazwisko. To więcej niż człowiek. To niemalże legenda”. Marc Chagall w Polsce (1918–1939) / dr Renata Piątkowska
Marc Chagall był obecny w Polsce okresu międzywojennego. Jego jedyna rzeczywista wizyta w naszym kraju miała miejsce w 1935 roku z okazji otwarcia Muzeum Sztuki Żydowskiej przy Jidiszer Wisnszaftlecher Institut (JIWO, Żydowskim Instytucie Naukowym) w Wilnie, w którego zbiorach znajdowały się podarowane przez artystę prace graficzne. Równie ważna wydaje się jednak także jego obecność mityczna – jako archetypu artysty żydowskiego, który odniósł sukces w Paryżu i stał się ikoną nowoczesności, pozostając bliskim żydowskiemu światu. Relacje Chagalla i polskiego żydostwa przynoszą wiele ciekawych wątków wzbogacających obraz żydowskiego życia kulturalnego w II Rzeczypospolitej.
 
dr Renata Piątkowska - historyczka sztuki, od 1999 roku pracuje w Muzeum Historii Żydów Polskich, obecnie jako Główna Kuratorka Zbiorów. Zajmuje się sztuką artystów pochodzenia żydowskiego. Jest autorką licznych artykułów i publikacji, w tym książki „Między Ziemiańską a Montparnassem. Roman Kramszyk” (Warszawa 2004), artykułów poświęconych Abrahamowi Ostrzedze i tematyce pogromów w twórczości artystów –Żydów w Polsce.