Mityczne otwarcie / Galeria Sztuki Starożytnej

PROGRAM EDUKACYJNO-KULTURALNY TOWARZYSZĄCY OTWARCIU GALERII SZTUKI STAROŻYTNEJ MNW

fot. Mateusz Rekłajtis

 

W 2021 roku, w związku z nową odsłoną Galerii Sztuki Starożytnej, pragniemy zaprosić do wspólnego poznawania starożytnych cywilizacji Bliskiego Wschodu, Egiptu i basenu Morza Śródziemnego. W związku z niepewną przyszłością spowodowaną epidemią wirusa COVID-19 program edukacyjno-kulturalny przedstawiamy w nieco innej, bardziej ogólnej formie niż dotychczas. Jest on przewodnikiem po naszych najważniejszych propozycjach zaplanowanych na kolejne miesiące, które będziemy na bieżąco aktualizowali w stronie mnw.art.pl, w zakładkach „Wydarzenia” oraz „Edukacja”.

 

 

PROGRAM EDUKACYJNY, JESIEŃ 2021

 

 

POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI
Cykl animacji i warsztatów rekonstrukcyjnych kierowanych do młodzieży i rodzin z dziećmi

 

Nie zawsze łatwo jest wyobrazić sobie, jak wyglądało życie w dawnych czasach. Dlatego postanowiliśmy trochę pomóc naszej wyobraźni i zaprosić specjalistów w dziedzinie rekonstrukcji historycznej. W czasie cyklu spotkań w Muzeum nasi widzowie będą mieli okazję zapoznać się z wybranymi aspektami życia codziennego w starożytności. Przyjrzymy się greckim hoplitom, zajrzymy do rzymskiego talerza oraz odkryjemy zawiłości pisma starożytnych Egipcjan.

 

Hol Główny / obowiązuje bilet wstępu do Muzeum / soboty / godz. 14.00–18.00

 

 

16 października

Grecy w czasie wojny

Bez wątpienia jednym z najistotniejszych elementów egzystencji dawnych Hellenów była sztuka wojowania. Na zajęciach poznamy ewolucje taktyki i szyku bojowego w starożytnej Grecji, poznamy   eksponowane w Galerii Sztuki Starożytnej źródła do jej badania oraz liczne opisy w dziełach antycznych autorów. Przekonamy się, ile grecki hoplita widział i słyszał w hełmie korynckim na głowie, co jest prawdą, a co mitem w naszej wiedzy o słynnej bitwie pod Termopilami z 480 roku p.n.e. A na koniec zbudujemy własną trierę – grecki okręt wojenny.

 

23 października

Rzym od kuchni

Warsztaty dotyczyć będą kuchni rzymskiej. Uczestnicy spotkania dowiedzą się nie tylko o tym, co jadali Rzymianie, lecz również, w jaki sposób pozyskiwano żywność, jak była konserwowana, przechowywana i dystrybuowana. Omówione zostaną metody produkcji garum i oliwy. Ponadto poruszony zostanie aspekt bardzo ważnych w świecie antycznym uczt oraz świąt pogańskich. Podczas spotkania przewidziana jest degustacja potraw antycznych.

 

30 października

Jak pisać po egipsku?

Geneza, rozwój i odczytanie pisma starożytnych Egipcjan fascynowały całe pokolenia badaczy. Dzięki nim dziś możemy czytać pismo egipskie, a na naszym spotkaniu przedstawimy podstawowe znaki, gramatykę oraz uproszczone formy zapisu, którymi posługiwali się starożytni. Spróbujemy też pisać trzcinką i atramentem na papirusie oraz kawałkach ceramiki, a potem pójdziemy do Galerii Sztuki Starożytnej i spróbujemy samodzielnie odczytać i przetłumaczyć egipskie hieroglify sprzed tysięcy lat. Na pewno się uda!

 

 

WYKŁADY NIEDZIELNE

niedziele / godz. 14.00 / kino MUZ

 

Kolekcja sztuki starożytnej w MNW

Na wykładzie poznamy historię kolekcji sztuki starożytnej w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie. Pierwsza część wykładu zostanie poświęcona zabytkom egipskim i bliskowschodnim, w drugiej dowiemy się o obiektach antycznych. Czy zbiory starożytności w MNW są reprezentatywne dla sztuki tej epoki? Czego brakuje w naszej kolekcji, a czym możemy się pochwalić?

3, 17, 31 października, 14, 28 listopada, 12 grudnia
Egipska i bliskowschodnia część kolekcji


10, 24 października, 7, 21 listopada, 5, 19 grudnia
Grecka i rzymska część kolekcji

 

 

SPOTKANIE Z OBIEKTEM

sobota / godz. 11.00 / bilety w cenie 20 lub 10 zł dostępne w kasie i on-line / zbiórka przed wejściem do galerii /  / ok. 45 min

 

23 października
Tunika z przedstawieniem prac Heraklesa / Wioletta Cicha

W zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie znajdują się zabytki kultury koptyjskiego Egiptu. Intrygującą częścią tej kolekcji są tkaniny. Do rzadkich przykładów należy zachowana tunika z przedstawieniami prac Heraklesa, prezentowana w Galerii Sztuki Starożytnej. Przyglądając się tej wyjątkowej tkaninie, odkryjemy technikę tkackich splotów i umiejętności farbiarzy, a przede wszystkim przeanalizujemy ikonografię.

.

Wioletta Cicha – historyczka sztuki, nauczycielka plastyki, edukatorka MNW. Jej pasją jest fotografowanie detalu architektonicznego i obiektów sztuki w przestrzeni publicznej.

 

 

6 listopada

Mumia kobiety w sarkofagu Hor-Dżehuti / Magdalena Chludzińska
Mumie z kolekcji MNW eksponowane w Galerii Sztuki Starożytnej skrywają przed widzem niejedną historię. Kto i w jakim celu został w ten sposób pochowany? Na to pytanie badacze do tej pory często szukają odpowiedzi. Czy tajemnice związane z mumifikacją zostaną kiedykolwiek do końca wyjaśnione?

 

Magdalena Chludzińska – edukatorka MNW, absolwentka archeologii, podróżniczka i miłośniczka sztuk pięknych. Związana z Uniwersytetem Warszawskim.

 

 

WARSZTATY DLA NAUCZYCIELI

27 listopada / sobota / godz. 10.00 lub 13.00

 

Starożytność. Spotkanie ponad czasem

W Muzeum Narodowym w Warszawie znajduje się największa w Polsce kolekcja sztuki starożytnego świata: Egiptu, Bliskiego Wschodu, Grecji i Rzymu. Są tu prezentowane zarówno wybitne dzieła sztuki, jak i zwykłe przedmioty, których starożytni używali na co dzień. Taki wybór zabytków daje możliwość omówienia zarówno rozwoju sztuki najważniejszych kultur starożytnych, jaki i przyjrzenia się życiu codziennemu ludzi tamtych czasów. Zapraszamy na warsztaty, podczas których odkryjemy edukacyjny potencjał galerii i porozmawiamy o tym, jak pracować na niej z uczniami ze wszystkich poziomów nauczania.

 

Prowadzenie:

 

ok. 120 minut / wstęp bezpłatny / liczba miejsc ograniczona / zapisy od 8 listopada:  – decyduje kolejność zgłoszeń

 

 

WYKŁADY CZWARTKOWE – SPOTKANIA Z KULTURĄ ANTYCZNĄ

czwartek / godz. 18.00 / kino MUZ i on-line

 

7 października

Działania konserwatorskie w Galerii Sztuki Starożytnej MNW / Zespół konserwatorski MNW

Tytułowe działania zespołu konserwatorskiego MNW zostały wyróżnione podczas 41. Konkursu na Wydarzenie Muzealne Roku Sybilla 2020. Nasi konserwatorzy pracowali przy obiektach niejednokrotnie o bardzo złożonej i zróżnicowanej technologicznie budowie. Praca objęła szerokie spektrum, w tym nietypowe konserwacje bezcennych papirusów, szkła antycznego, ceramiki, wielkogabarytowych posągów, sarkofagów, mumii ludzkiej i zwierzęcych. Dokonano wielu odkryć, które ujawniły – w wyniku oczyszczenia powierzchni, usunięcia przemalowań i rekonstrukcji powierzchni zabytku – jego oryginalny, pierwotny kształt lub kolorystykę, złożoną strukturę albo wykonane w starożytności przekształcenia formy a także kilkukrotne wtórne użytkowanie. Ogółem działaniom konserwatorskim poddano 1965 obiektów, z czego 1814 jest eksponowanych w Galerii, w tym 600 depozytów. Przeprowadzono 959 konserwacji obiektów – 735 należących do MNW i 224 innych właścicieli

 

Nagranie wykładu

 

                                      

4 listopada

Rzymianie – najwięksi budowniczowie starożytności / prof. Piotr Dyczek
Rzym i Italię odwiedzamy z ciekawości. Chcemy zobaczyć ruiny antycznych rzymskich budowli, ale świadectwa wielkości przedsięwzięć budowlanych potomków Romulusa można oglądać w wielu zakątkach dawnego imperium, ciągnącego się od Szkocji po Syrię i od Niemiec po Maroko. W czasie wykładu dowiemy się, jakie wynalazki i praktyki stały za sukcesem rzymskiej inżynierii.

 

prof. dr hab. Piotr Dyczek – archeolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik naukowy Wydziału Archeologii UW. Jest kierownikiem Zakładu Kultury Materialnej Antyku w tymże Instytucie oraz kierownikiem Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej UW.

 

 

18 listopada

Mykeńczycy w MNW / prof. Kazimierz Lewartowski
Wśród wielu obiektów sztuki starożytnej znajdujących się w Muzeum Narodowym w Warszawie możemy odnaleźć figurkę kobiecego idola, datowaną na XV–XII w. p.n.e. Jest to jeden z nielicznych przedmiotów w naszej kolekcji rozpoznany jako obiekt kultury mykeńskiej. Będzie dla nas punktem wyjścia do opowieści o tej części warszawskich zbiorów, jak i o historii starożytnych Myken.

 

prof. dr hab. Kazimierz Lewartowski – archeolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik naukowy Wydziału Archeologii UW. Zainteresowania naukowe to kultury Grecji w epoce brązu, tradycje kultur egejskich w kulturze Grecji klasycznej, archeologia śmierci.

 

 

2 grudnia

Malarz Berliński i jego uczniowie w zbiorach MNW / Paweł Masłowski

Mija właśnie sto lat od publikacji przełomowego artykułu Johna Beazleya (1885–1970) , wyjaśniającego stylistyczne podobieństwo pewnej grupy waz greckich. Uczony argumentował, że wszystkie one musiały wyjść spod ręki tego samego mistrza, którego zaproponował nazywać od tej pory Malarzem Berlińskim, od jego najpiękniejszego dzieła – amfory z Altes Museum w Berlinie. W ciągu następnych dekad przebadano dziesiątki tysięcy naczyń i zidentyfikowano setki innych anonimowych twórców, co całkowicie zmieniło nasze spojrzenie na grecką ceramikę. O metodologii Beazleya oraz o twórczości Malarza Berlińskiego i jego uczniów – także na przykładach z kolekcji MNW – dowiemy się na wykładzie.

 

Paweł Masłowski – filolog klasyczny, absolwent UW, nauczyciel łaciny i wiedzy o kulturze, tłumacz literatury pięknej, od 2017 roku edukator w MNW.

 

 

 

MINIONE WYDARZENIA

 

 

STAROŻYTNE ĆWICZENIA DLA KAŻDEGO
gimnastyka na Dziedzińcu Lorentza

Z okazji otwarcia Galerii Sztuki Starożytnej oraz Ogrodu na Dziedzińcu Lorentza Muzeum Narodowe w Warszawie oraz Fundacja Dantian zapraszają do wspólnej gimnastyki. Nazwa zajęć zdradza ich charakter: będą to prozdrowotne ćwiczenia, wywodzące się ze starożytności (od basenu Morza Śródziemnego po Daleki Wschód).
 

soboty, godz. 10.00

20, 26 czerwca / 3, 10, 24 lipca / 7, 21 sierpnia

czas trwania: ok. 60 min/ wstęp wolny

miejsce spotkań: Dziedziniec Lorentza w MNW, Aleje Jerozolimskie 3
 

W razie intensywnego deszczu zajęcia zostaną odwołane

 

 

OPROWADZNIA SOBOTNIE
Od 26 czerwca, w każdą sobotę o godzinie 12.00, zapraszamy na wspólne zwiedzenia Galerii Sztuki Starożytnej z historykami sztuki i archeologami współpracującymi z Działem Edukacji. Osobne oprowadzania dotyczyć będą Bliskiego Wschodu i Egiptu, osobne Grecji i Rzymu. Spotkania będą odbywały się wedłóg harmonogramu:

 
26 czerwca, 10, 24 lipca, 7, 21 sierpnia, 4 września / sobota / 12.00 / zbiórka przed wejściem do Galerii / ok. 75 min
Oprowadzanie po części bliskowschodniej i egipskiej
 
3, 17, 31 lipca, 14, 28 sierpnia, 11 września / sobota / 12.00 / zbiórka przed wejściem do Galerii / ok. 75 min
Oprowadzanie po części greckiej i rzymskiej
 
 

 

SPOTKANIE NA GALERII W PJM
22 kwietnia / czwartek / 18.00

Mumie, papirusy i sarkofagi / spotkanie w Polskim Języku Migowym prowadzi Marek Lasecki
Planujecie zwiedzanie Galerii Sztuki Starożytnej? Zapraszamy na spotkanie on-line, dzięki któremu, przed wizytą w Muzeum, poznacie najciekawsze prezentowane tu zabytki sztuki egipskiej. Spróbujemy odczytać zaklęcia z Księgi Umarłych, dzięki którym dusze zmarłych mogły bezpiecznie dotrzeć do zaświatów. Pokażemy ślepe wrota, przez które dusze zmarłych Egipcjan mogły oglądać świat żyjących. Dowiemy się także, jak badacze ustalili, że mumia mężczyzny jest w rzeczywistości mumią kobiety.
spotkanie on–line na platformie zoom / zapisy: / link prześlemy mailem w dniu spotkania
 

 

29 maja / sobota / 16:00
Poeci, żołnierze i bogowie starożytnej Grecji / spotkanie prowadzone w Polskim Języku Migowym przez Marka Laseckiego
Zapraszamy na oprowadzanie, podczas którego poznacie najciekawsze zabytki sztuki greckiej prezentowane w Galerii Sztuki Starożytnej. Rzeźby i przedmioty codziennego użytku przybliżą nam niezwykłe bogactwo kultury starożytnych Greków, która do dziś jest źródłem inspiracji dla twórców różnych dziedzin. Podczas oprowadzania obejrzycie m.in. hydrię, naczynie na wodę z najstarszym znanym przedstawieniem Safony – słynnej greckiej poetki. Zobaczycie bardzo dobrze zachowane tarczę i hełm hoplity – ciężkozbrojnego piechura greckiej armii. Z kolei marmurowe rzeźby i pięknie dekorowane naczynia przeniosą nas na górę Olimp, gdzie według mitologii swoją siedzibę mieli greccy bogowie.
oprowadzanie w Polskim Języku Migowym / zbiórka w holu szatniowym / wstęp bezpłatny / liczba miejsc ograniczona / wejściówki do pobrania ze strony bilety.mnw.art.pl 

 

19 czerwca / sobota / 16.00

Portrety, wille i mieszkańcy starożytnego Rzymu / spotkanie w Polskim Języku Migowym prowadzi Marek Lasecki

Zapraszamy na oprowadzanie poświęcone sztuce starożytnego Rzymu. Poznacie przykłady statua togata ─ oficjalnych posągów Rzymian oraz interesującą kolekcję rzymskiego portretu. Zobaczycie także typowe wyposażenie rzymskiego domu, w tym: szklane naczynia i lampki oliwne. Na koniec obejrzymy rzymską sztukę grobową z niezwykle ciekawymi przykładami marmurowych sarkofagów.

oprowadzanie w Polskim Języku Migowym / zbiórka w holu szatniowym / wstęp bezpłatny / liczba miejsc ograniczona / wejściówki do pobrania w kasie i na stronie bilety.mnw.art.pl 

 

 

Zachęcamy do oglądania tłumaczonych na PJM wybranych filmów z oprowadzań i wykładów, znajdujących się w zakładce Muzeum on-line

 

 

WYKŁADY CZWARTKOWE
Nową odsłonę Galerii Sztuki Starożytnej inaugurujemy cyklem wykładów prowadzonych przez wybitnych badaczy kultur antycznych. Opowiedzą oni m.in. o początkach archeologii i zainteresowania antykiem, badaniach archeologicznych prowadzonych przez polskich archeologów w basenie Morza Śródziemnego i na Bliskim Wschodzie, rozwoju pisma, greckich sympozjonach, czy wreszcie… miłości w zamierzchłych epokach. Wykłady będą odbywały się w czwartki o godz. 18.00 on-line lub w Kinie MUZ (w wypadku realizacji wykładu w gmachu MNW przewidujemy również transmisję online).

 

 

4 lutego / godz. 18.00
Od Babilonu do Niniwy, i jeszcze dalej… – o sztuce starożytnego Wschodu / Franciszek Stępniowski
Skromna kolekcja starożytnej sztuki orientalnej w MNW daje dobrą sposobność do zaprezentowanie szerszych kontekstów eksponowanych przedmiotów – asyryjskich reliefów, pieczęci cylindrycznych, tabliczek i cegieł z pismem klinowym. „Uroki Orientu” są także tutaj, warto je poznać i porozmawiać o dziejach i sztuce starożytnych imperiów. 
 
 
Franciszek Stępniowski – archeolog; studiował też filologię Starożytnego Wschodu (asyriologię) w Instytucie Orientalistycznym UW. Pracował w Stacji Archeologii Śródziemnomorskiej, obecnie na Wydziale Archeologii UW. Uczestnik licznych wykopalisk na Bliskim Wschodzie – w Syrii i Iraku (m.in. Palmyra, Aszur, Niniwa). Wykłada archeologię Starożytnego Wschodu, a także historię i metodologię archeologii. 
 
 

4 marca / godz. 18.00

W poszukiwaniu utraconego smaku. Konsumpcja i handel winami w starożytnej Italii / dr Paulina Komar
Wino jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów kultury śródziemnomorskiej w starożytności. Należało do najważniejszych dóbr konsumpcyjnych, a przeciętny Rzymianin wypijał około litra wina dziennie i zaczynał już od śniadania! Używano go także podczas obrzędów religijnych. Dlatego uprawa winorośli, a także produkcja wina i handel nim stanowiły ważny element gospodarki antycznej. Podczas wykładu dowiemy się, jakie wina najbardziej lubili starożytni mieszkańcy Italii, skąd je sprowadzali, a także czym różniły się od dzisiejszych.

 
 
dr Paulina Komar – doktor nauk humanistycznych, archeolożka, wieloletnia współpracowniczka MNW. Obecnie pracuje w Instytucie Archeologii UKSW. Uczestniczyła w wykopaliskach w Peru, Sudanie, Czarnogórze, Gruzji oraz na Cyprze. Interesuje się dziejami winiarstwa w starożytności. Autorka książki Eastern Wines on Western Tables: Consumption, Trade and Economy in Ancient Italy. 
 
 
8 kwietnia / godz. 18.00
Włosy, makijaż i ciuchy w antyku / dr Magdalena Bialic
Modne fryzury, makijaż czy strój są częścią tego, jak wyrażamy siebie. Wykonywany zawód lub wydarzenie, w jakim bierzemy udział, często wymuszają na nas taki czy inny wygląd. W starożytności było podobnie. Pewne stroje czy fryzury były właściwe do teatru, ale nie pasowały do wyjścia na miasto w dzień powszedni. Jedno jest pewne – tak jak dziś, moda w starożytności na pewno nie była nudna.
 
 
dr Magdalena Bialic - kostiumolog, historyczka sztuki i edukatorka. Absolwentka historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim. Jej zainteresowania badawcze obejmują historię mody, zjawisko anglomanii w XVIII wieku, malarstwo XVIII wieku, historię portretu.

 

 

6 maja / godz. 18.00

Tajemnice ateńskiej akropolis / prof. dr hab. Piotr Dyczek

Budowle ateńskiej akropolis stały się współcześnie nie tylko wizytówką miasta, ale i całej starożytności klasycznej. Partenon, Erechtejon, świątynia Nike Apteros, sanktuarium Artemidy Brauronia i Propyleje były i są również inspiracją dla dawnych i współczesnych architektów. W czasie wykładu odkryjemy tajemnice tych konstrukcji i dowiemy się, dlaczego to właśnie one stały się architektonicznymi symbolami starożytności.

 

Nagranie wykładu

 

prof. dr hab. Piotr Dyczek – archeolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, pracownik naukowy Wydziału Archeologii UW. Jest kierownikiem Zakładu Kultury Materialnej Antyku w tymże Instytucie oraz kierownikiem Ośrodka Badań nad Antykiem Europy Południowo-Wschodniej UW. 

 

 

13 maja / godz. 18.00

55 lat polskich badań archeologicznych w Nea Pafos, stolicy starożytnego Cypru / prof. dr hab. Ewdoksia Papuci-Władyka

W roku 2020 upłynęło 55 lat od zapoczątkowania polskich badań w Pafos, na stanowisku objętym listą światowego dziedzictwa kulturowego UNESCO. Rozpoczął je prof. Kazimierz Michałowski w roku 1965, kiedy to powstała Polska Misja Archeologiczna Centrum (wówczas Stacja) Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. W roku 2011 druga polska ekspedycja z Uniwersytetu Jagiellońskiego, kierowana przez prelegentkę, zaczęła badać agorę w Pafos. W prelekcji zostaną pokazane najważniejsze osiągnięcia i rezultaty wieloletniej polskiej działalności archeologicznej na Cyprze.

 

Nagranie wykładu

 

prof. dr hab. Ewdoksia Papuci-Władyka – od początku swej kariery naukowej związana jest z Uniwersytetem Jagiellońskim. Przez 25 lat brała udział w pracach Polskiej Misji UW w Pafos, później stworzyła Paphos Agora Project UJ. Jest kierownikiem Zakładu Archeologii Klasycznej Instytutu Archeologii UJ, od 2020 również profesorem wizytującym w Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW. Pełni także funkcję wicedyrektora Polskiego Instytutu Archeologicznego w Atenach. 

 

 

SPOTKANIA Z OBIEKTEM

Cykl sobotnich spotkań o godzinie 11.00 został przygotowany dla zainteresowanych życiem codziennym sprzed stuleci. Każdorazowo jeden zabytek będzie punktem wyjścia do poruszenia innego aspektu kultury i życia w starożytności, na przykład mumifikacji, rzymskiej mody, greckiej sztuki wojowania. Wykłady będą odbywały się w przestrzeni Galerii Sztuki Starożytnej lub online.

 

13 lutego / godz. 11.00
Relief z przedstawieniem Karakalli i Julii Domny
Tropajon – antyczny symbol zwycięstwa / Maciej Marciniak

Przedstawienie na którym uwieczniono cesarza Karakallę i jego matkę Julię Domnę jest zapewne jedyną pamiątką po monumencie wzniesionym ku czci tego młodego władcy. Budowla, być może łuk triumfalny, miała upamiętniać zwycięstwa odniesione przez Karakallę na Wschodzie. Z lewej strony przedstawienia znajduje się dziwna konstrukcja – tropajon. Relief będzie punktem wyjścia do rozważań nad historią i znaczeniem tego obiektu.

 

 

 

13 marca / godz. 11.00

Miseczka dekorowana motywem liści
Rzymianie na talerzu / Ania Knapek

Jeśli pizza i hamburgery już dawno przestały Was kręcić, zapraszam na garść kulinarnych inspiracji prosto ze starożytnego Rzymu. Poznacie przepisy na rzymskie specjały, dowiecie się też, skąd Rzymianie sprowadzali najlepsze wino i najdroższe przyprawy. Opowiem także, jakie pomysły mieli na urozmaicenie przyjęcia. Jesteście ciekawi, czy wśród Rzymian byli wegetarianie? Punktem wyjścia do spotkania z kuchnią rzymską będzie miseczka dekorowana motywem liści. Co można by w niej podać?

 

 

 

8 maja / godz. 11.00

Kalpis w technice Six z przedstawieniem Safony

Suknia Safony / Paweł Masłowski

Warszawska waza z najstarszym znanym wizerunkiem Safony jest jednym z najbardziej intrygujących obiektów w nowo otwartej Galerii Sztuki Starożytnej Muzeum Narodowego. Naczynie powstało w czasie, kiedy w malarstwie wazowym obowiązywał nowatorski wówczas styl czerwonofigurowy, a jednak ozdobiona została rzadką techniką Six. Badacze od lat zadają pytanie, czy sława Safony z Lesbos w VI wieku przed Chrystusem sięgała Aten. A może imię na wazie zapisane jest z błędem i chodzi o kogoś innego? Dyskusyjny jest także kształt i brzmienie barbitonu, który trzyma poetka. Do końca nie wiemy, czym różnił się od liry i jak właściwie brzmiał. Wszystkie tajemnice i wątpliwości omówimy na spotkaniu.

 

 

 

CZAS NA SZTUKĘ!

W dniu bezpłatnego wstępu do MNW zachęcamy do udziału w cotygodniowych popularyzatorskich wykładach w Kinie MUZ. Raz w miesiącu, jeden z nich poświęcony będzie sztuce i kulturze starożytnych cywilizacji. W przypadku braku możliwości organizacji wykładów w tradycyjnej formie, wykłady będą publikowane na stronie internetowej MNW.
Program całego cyklu

 

21 stycznia

In vino veritas – cała prawda o winie w świecie antycznym / dr Paulina Komar

Wino stanowiło ważny element diety dawnych mieszkańców basenu Morza Śródziemnego. Szacuje się, że przeciętny Rzymianin wypijał przynajmniej pół litra wina dziennie i to zaczynając już od śniadania! Jak wyglądała starożytna kultura picia? Kto brał mógł brać udział w greckich sympozjonach? Jaka była społeczna funkcja „wspólnego picia”?

 

QUIZ

 

 

 

18 lutego

Uczta bogów – bohaterowie antycznych mitów od starożytności po czasy współczesne / dr Paulina Komar

Mitologia Greków i Rzymian przez wiele wieków stanowiła inspirację dla artystów starożytnych, jak również dla twórców późniejszych epok. Jej elementy można znaleźć również w sztuce współczesnej. Jaką rolę pełnią mity w sztuce od starożytności po czasy współczesne?

 

QUIZ

 

 

 

18 marca

Z gniazdem os na głowie, czyli opowieść o starożytnej modzie / dr Magdalena Bialic

Peruki i wymyślny makijaż modnych kobiet w starożytnym Egipcie, szlachetne formy greckich chitonów i peplosów, dostojne togi Rzymian i wymyślne fryzury ich żon – to wszystko dowodzi, że moda w starożytności na pewno nie była nudna. Przekonamy się o tym w nowo otwartej Galerii Sztuki Starożytnej MNW. Zapraszam do barwnego i zaskakującego świata mody, w którym strygille pójdą w ruch, a tonsorzy będą mieli ręce pełne roboty.

 

QUIZ

 

 

15 kwietnia

Mody na antyk / Paweł Masłowski
Od czasów renesansu (XV–XVI wiek) moda na antyk pojawiała się co pewien czas w sztuce europejskiej. Dotyczyła nie tylko architektury czy malarstwa, ale także codziennych strojów, fryzur czy biżuterii. Wpływom estetyki antycznej ulegali na przykład twórcy mebli, ceramiki czy wnętrz.

 

QUIZ

 

 

20 maja

Egipskie Pola Trzcin i ich mieszkańcy / dr Paulina Komar
Pola Trzcin lub Pola Jaru to egipskie Zaświaty, kraina, do której, według wierzeń starożytnych, trafiały po śmierci dusze zmarłych. Zamieszkiwały ją także liczne bóstwa, na czele z Ozyrysem, władcą podziemnego świata. Podczas zajęć dowiemy się, w jaki sposób Egipcjanie wyobrażali sobie mieszkańców tej mitycznej krainy i przedstawiali ich.

 

QUIZ

 

 

 

FERIE W MNW – WARSZTATY ONLINE DLA NAJMŁODSZYCH

13 stycznia / 10.00

Jak być modnym w starożytności?

Peruki, złote paznokcie i mocny makijaż w Egipcie, kolorowe stroje i wymyślne diademy w Grecji, a w Rzymie na dokładkę ,,gniazdo os” na głowie. Jeśli ktoś z Was myśli, że moda w starożytności była nudna i nijaka, to bardzo się myli. Zapraszam na opowieść o strojach, urodzie i higienie w czasach starożytnych.

 

15 stycznia / 10.00

Skąd się wzięło pismo?
Weź, proszę, kartkę i zapisz na niej swoje imię. Litery które właśnie nakreśliłeś nie zawsze tak wyglądały, a starożytni Egipcjanie czy Sumerowie w ogóle ich nie znali! Pomimo to potrafili zapisać imię, zaklęcie czy tekst naukowy. Zapraszamy na warsztaty, na których dowiemy się, jak pisano bez liter, a także wcielimy się w starożytnych skrybów.

 

 

 

RODZINNE NIEDZIELE
W wybrane niedziele zorganizujemy warsztaty dla dzieci i ich rodziców. Wspólne odkryjemy sekrety skrywane przez przedmioty sprzed tysięcy lat i połączymy to z działaniami plastycznymi. Zajęcia będą odbywały się stacjonarnie w niedziele o godz. 12.00 lub online na platformie Zoom.

 

Ważne informacje:
·       udział w zajęciach bezpłatny, zapisy od poniedziałku do piątku poprzedzającego zajęcia, na adres: (w tytule maila prosimy podać: Rodzinne niedziele i nazwę warsztatu)
·       Warsztaty przeznaczone są dla dzieci w wieku 6-10 lat
·       warsztaty odbywają się za pośrednictwem platformy zoom.us
·       link otrzymają Państwo dzień przed zajęciami
·       w warsztatach można wziąć udział za pośrednictwem dowolnego urządzenia z dostępem do internetu, tj. komputera, tabletu lub telefonu
·       do udziału zachęcamy również opiekunów
·       zajęcia trwają ok. 50 minut
·       ilość miejsc ograniczona
 

 

31 stycznia / 12.00
Epoka starożytna
Starożytność to epoka, w której powstały najstarsze formy pisma i przepisy prawa, wzniesiono wspaniałe zabytki kultury, a liczne państwa i imperia pozostawiły swoje ślady w dziejach ludzkości. Panowało wielobóstwo, a ludzie wznosili bogom wspaniałe świątynie. Na zajęciach wspólnie zastanowimy się, czym jeszcze charakteryzuje się ta epoka. 
 
28 lutego / 12.00
Rysuj jak Egipcjanin
Wszyscy raczej bez problemu potrafimy rozpoznać egipskie malowidła i rzeźby. Dzieje się tak dlatego, że starożytni Egipcjanie mieli bardzo konkretne zasady dotyczące przedstawiania postaci ludzkiej. Na zajęciach poznamy je i przekonamy się, że tworzenie przedstawień na wzór egipski nie będzie żadnym problemem.
 
21 marca / 12.00
Zdrowo na sportowo
W starożytnej Grecji sport służył przygotowaniu młodych mężczyzn do sztuki wojowania. Jednak w czasie ważnych świąt Grecy organizowali zawody sportowe ku czci bogów. W kalendarzach greckich miast nie brakowało igrzysk sportowych, w tym panhelleńskich – na które przybywali zawodnicy z całej Grecji.
 

25 kwietnia / 12.00

Mumia – instrukcja obsługi

Starożytni Egipcjanie wierzyli, że po śmierci czeka na nich Kraina Umarłych, ale gwarancją szczęśliwego w niej życia było przetrwanie ciała zmarłej osoby. Temu służyła mumifikacja, która wcale nie była prostym zadaniem. Ilu bandaży zużywano do zrobienia jednej mumii? Do czego służył kartonaż i sarkofag? Jaką drogę musiało przejść ciało zmarłego, aby trafić do królestwa Ozyrysa?

zapisy od 19 kwietnia

 

23 maja / godz. 12.00

Moda i uroda w starożytnym Egipcie

W starożytnym Egipcie bardzo dbano o wygląd zewnętrzny, nie tylko ze względów estetycznych, ale także religijnych. Wierzono w życie pozagrobowe, a los zmarłego w zaświatach zależał od stanu w jakim go pochowano. Zatem już za życia należało troszczyć się o swoje ciało. Jak w starożytności ubierały się kobiety, a jak mężczyźni? Jakie zabiegi kosmetyczne były wtedy popularne?

zapisy od 17 maja

 

 

PROGRAM DLA RODZIN

Młodym widzom i ich opiekunom, którzy pragną nieco dokładniej poznać starożytnych Babilończyków, Egipcjan, Greków czy Rzymian zapraszamy do udziału w cyklu czterech interaktywnych warsztatów. Co miesiąc odkryjemy inną cywilizację świata starożytnego.
Program będzie realizowany stacjonarnie jesienią 2021 roku.

 

 

MAMA, TATA W MUZEUM

W ramach cyklu przeznaczonego dla rodziców przebywających na urlopach wychowawczych lub po prostu opiekujących się na co dzień małymi dziećmi, odwiedzimy również Galerię Sztuki Starożytnej. Spotkania podzielone są na dwie części: wizytę w muzealnej galerii i krótki wykład w Sali Edukacyjnej, w której można spokojnie nakarmić czy przewinąć dziecko
Spotkania odbywają się stacjonarnie w piątki o godz. 11.00.

 

 

RZUT OKIEM NA STAROŻYTNYCH – WARSZTATY DLA NASTOLATKÓW

Jesienią 2021 roku zapraszamy na cykl czterech zajęć, podczas których będziemy zastanawiali się, na ile kultury antyczne oddziaływały na twórców późniejszych epok oraz jak my je dziś postrzegamy.
Warsztaty odbywać się będą stacjonarnie.

 

 

WARSZTATY DLA OSÓB NIEWIDOMYCH

 

zWIEDZAmy antyk
Porozmawiamy o przedmiotach codziennego użytku jako źródle wiedzy o życiu w starożytności. Wiemy, jak starożytni Rzymianie, Grecy i Egipcjanie ubierali się i czesali, co jedli, jak spędzali czas wolny. Ale w jaki sposób dawne naczynia, rzeźby i inne przedmioty przyczyniły się do zdobycia wiedzy o codzienności w starożytności? Podczas spotkania wykorzystamy obiekty ze ścieżki dotykowej po Galerii Sztuki Starożytnej, audiodeskrypcje i inne materiały angażujące wszystkie zmysły. Warsztaty odbywać się będą stacjonarnie.
 

Daktyle i pięty wielbłądów, czyli Rzymianie od kuchni
Poznamy zwyczaje żywieniowe i przepis na udaną ucztę według starożytnych Rzymian. Praktyczni Rzymianie tracili głowę dla jedzenia. Zamożni toczyli „bitwy na uczty”: która będzie bardziej wystawna? Czym zaskoczyć gości? Piętami wielbłądów czy daktylami z pieprzem? Może w starożytnej książce kucharskiej odnajdziecie inspirację na niedzielny obiad? Zapraszamy na podróż przez żołądek do serca Imperium Romanum. To spotkanie sprawi, że pokochacie starożytnych Rzymian. Warsztaty odbywać się będą stacjonarnie.

 

 

WARSZTATY DLA NAUCZYCIELI

Zapraszamy na warsztaty dla nauczycieli związane z nowo otwartą Galerią Sztuki Starożytnej.  W ramach warsztatów zorganizowane zostaną dwa spotkania: jedno poświęcone kulturze i sztuce starożytnego Bliskiego Wschodu i Egiptu, drugie – Grecji i Rzymu.

Informacje dotyczące warsztatów można uzyskać pod adresem: mces@mnw.art.pl

 

 

PROPOZYCJE NA ZAMÓWIENIE

W związku z nowo otwartą Galerią przygotowaliśmy propozycje zajęć na zamówienie – lekcje muzealne dla wszystkich poziomów nauczania oraz zwiedzania z przewodnikiem. Zajęcia te realizujemy zarówno stacjonarnie jak i  on-line.

 

 

LEKCJE MUZEALNE
Lekcje przygotowane są także w wersji on-line

 

Przedszkola i szkoły podstawowe / klasy I–III

Przepis na mumię

Dlaczego w starożytnym Egipcie robiono mumie? Co to były sarkofag i kartonaż? Ilu bandaży zużywano do zrobienia jednej mumii? W czasie lekcji dowiemy się wszystkiego. Poznając mit o Ozyrysie i zwiedzając jego królestwo, zapoznamy się też z egipską wiarą w życie pozagrobowe.

 

Wyprawa na Olimp

Wyruszymy na wyprawę do siedziby bogów, podczas której spotkamy m.in. Zeusa, Heraklesa, Afrodytę i Atenę. Poznamy najważniejsze mity greckie. Ilustracją dla naszej opowieści będą marmurowe posągi i malowidła na wazach.

 

 

Szkoły podstawowe / klasy IV–VIII

W Egipcie faraonów

Jak budowano piramidy? Czym był sfinks? Dlaczego Egipcjanie mumifikowali ciała zmarłych? Jak i kiedy odczytano hieroglify? To tematy od dawna budzące powszechne zainteresowanie. Zapraszamy w podróż do starożytnego Egiptu, w czasie której znajdziemy odpowiedzi na te pytania.

 

W demokratycznych Atenach

Zapraszamy na spacer ulicami antycznego greckiego miasta. Dzięki zabytkom z naszej Galerii – marmurowym posągom, wazom i przedmiotom codziennego użytku – dowiemy się, jak żyli i czym się interesowali starożytni Grecy. Poznamy takie pojęcia jak polis, demokracja ateńska, hoplita, sympozjon czy igrzyska olimpijskie.

 

Rzym – od osady do imperium

W czasach świetności Rzym był stolicą olbrzymiego imperium, któremu przez kilkaset lat żadne państwo nie dorównało ani wielkością, ani znaczeniem. Jak wyglądało życie w Wiecznym Mieście? Starożytne posągi, portrety, sarkofagi i naczynia posłużą do rozmowy o rzymskiej codzienności: zajęciach, rozrywkach i wierzeniach.

 

 

Szkoły ponadpodstawowe

Sztuka grecka i rzymska

Poznamy porządki architektoniczne i style w greckim malarstwie wazowym. Przyjrzymy się rzymskim kopiom dzieł greckich rzeźbiarzy, takich jak Fidiasz, Poliklet i Lizyp. Porozmawiamy o tym, jaki wpływ na literaturę, sztuki plastyczne, filozofię i politykę zachodniej cywilizacji miała kultura antyczna.

 

Sztuka egipska

Jak rozpoznać sztukę starożytnego Egiptu? Jakie były jej największe osiągnięcia w dziedzinie architektury, rzeźby i malarstwa? Spotkanie w Galerii będzie okazją do rozmowy o trwającej blisko trzy tysiące lat cywilizacji egipskiej i jej najważniejszych dokonaniach.

 

 

Lekcja dla maturzystów

Matura to sztuka!

Dzieła sztuki rozumiane jako teksty kultury stanowią punkt wyjścia do przygotowania własnych wypowiedzi na egzamin maturalny z języka polskiego. Prześledzimy nawiązania dzieł z naszej Galerii do historii, literatury i polityki oraz zawarte w nich treści symboliczne. Podczas jednej lekcji omówimy trzy wybrane obiekty. Zapraszamy do uczestnictwa w cyklu lekcji, w czasie których poddamy analizie prace reprezentujące różnorodne style i zagadnienia.

 

 

OPROWADZANIA

 

Sztuka starożytna
Obiekty wybrane spośród 1800 zabytków pokazywanych w Galerii Sztuki Starożytnej, posłużą do zaprezentowania i omówienia najważniejszych i najciekawszych aspektów sztuki starożytnej Mezopotamii, Egiptu, Grecji i Rzymu. Dowiemy się, w jakim celu Egipcjanie mumifikowali zwierzęta, dlaczego w greckim malarstwie wazowym odwrócono kolory. Te i inne ciekawostki, anegdoty i historie, nie zawsze nadające się dla uszu najmłodszych, sprawią, że podczas zwiedzania na pewno nie będzie nudno.
 
Świt cywilizacji – wyprawa do Egiptu i Mezopotamii
Wielkie cywilizacje nad Nilem, Eufratem i Tygrysem rozwijały się już od trzeciego tysiąclecia przed narodzinami Chrystusa. Zapraszamy na wyprawę w czasie, podczas której poznamy potężne bóstwa i groźnych władców Egiptu, Asyrii i Babilonii. Dowiemy się, do czego służyły mezopotamskie pieczęcie cylindryczne i dlaczego pojawienie się naczyń było wynalazkiem na miarę wynalezienia koła. Zastanowimy się, dlaczego dla starożytnych Egipcjan tak ważne było zachowanie ciała po śmierci i dlaczego jeszcze do niedawna mumia kobiety uchodziła za mumię kapłana Hor-Dżehutiego!
 
Bogowie, herosi i śmiertelnicy – wyprawa do Grecji i Rzymu
Herakles, Odyseusz, Achilles – kto z nas nie zna tych imion. Podczas zwiedzania Galerii Sztuki Starożytnej odkryjemy świat, w którym uważano, że mityczni herosi istnieli naprawdę, a na losy ludzi wpływ mieli boscy mieszkańcy Olimpu. Liczące dwa tysiące lat zabytki posłużą nam do zbudowania opowieści o pierwszym rozkwicie sztuki europejskiej, ale sprawią również, że bliżej poznamy mieszkańców starożytnego Rzymu i Aten. Zastanowimy się, dlaczego wino należało mieszać z wodą, na czym polegała gra w kottabos oraz czemu niepozorna cegła bardziej świadczy o potędze rzymskiej armii, niż miecz legionisty.
 

Zwiedzanie dostępne także w wybranych językach obcych.

 

 

REZERWACJA ZAJĘĆ:
• pod nr tel. 22 629 50 60  lub 22 621 10 31 wew. 246 lub edukacja@mnw.art.pl od poniedziałku do piątku w godz. 8.30–15.00,
• prosimy o podanie tematu lekcji, preferowanego terminu zajęć, liczebności klasy, numeru szkoły oraz danych nauczyciela (imię i nazwisko, telefon kontaktowy, adres e-mailowy),
• nie łączymy grup,
• odpłatność za lekcję w języku polskim wynosi 200 zł, w języku angielskim 300 zł oraz bilet lekcyjny w cenie 1 zł od ucznia.

 

 

WYDARZENIA SPECJALNE
Przez cały 2021 rok będą odbywały się wydarzenia związane z otwarciem Galerii Sztuki Starożytnej. Poza tradycyjną ofertą przedstawioną powyżej szykujemy sporo niespodzianek.

 

 

POWRÓT DO PRZESZŁOŚCI
To spotkania z osobami, których pasją jest rekonstruowanie przeszłości. W programie nie zabraknie spotkań z pasjonatami starożytnych militariów, mody, kuchni, muzyki czy teatru, dzięki którym poznamy życie starożytnych w ich codziennym wymiarze.

Spotkania będą odbywały się stacjonarnie

 

 

SPACER PO WARSZAWIE W POSZUKIWANIU ANTYCZNYCH TROPÓW
Gdy tylko pogoda na to pozwoli, udamy się poza Muzeum. Na ulicach i w zakamarkach naszego miasta poszukamy antycznych tropów. Przekonacie, się jak wiele wokół nas jest architektonicznych i rzeźbiarskich odniesień do antyku.  
Spacery wejdą do stałej oferty Działu Edukacji MNW i będą realizowane na zamówienie.

 

 

SPOTKANIA Z KULTURĄ ANTYCZNĄ
Będzie to cykl wykładów popularno-naukowych realizowanych jesienią 2021 roku, zapoznających słuchaczy z najciekawszymi zagadnieniami kultury i sztuki antycznych cywilizacji. Podczas wykładów zapoznamy się z najcenniejszymi zabytkami ze zbiorów MNW.

Wykłady będą odbywały się w Sali Kinowej lub on-line.

 

 

 

Ponadto w ofercie Działu Edukacji Muzeum Narodowego w Warszawie można zamówić lekcje, wykłady i warsztaty traktujące o kulturze i sztuce antycznej, w tym m.in. oprowadzania specjalne – tłumaczone lub prowadzone w Polskim Języku Migowym, warsztaty dla osób niewidomych, oprowadzania dla grup z niepełnosprawnością umysłową, zajęcia dla osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu, a także oprowadzania dla grup więźniów, bezrobotnych, imigrantów, mniejszości etnicznych itd.

Wszelkie informacje znajdują się na stronie mnw.art.pl w zakładce Edukacja.
Można je też uzyskać dzwoniąc lub pisząc do Działu Edukacji: tel. 22 629 50 60  lub, 22 621 10 31 wew. 246 lub pisząc na adres edukacja@mnw.art.pl

 

 

Koordynacja: / Dział Edukacji