Prezentacja figury Madonny szafkowej ze zbiorów Muzeum Diecezjalnego w Pelplinie
Od 21 grudnia 2010 do 15 marca 2011 w Galerii Sztuki Średniowiecznej w Muzeum Narodowym w Warszawie można oglądać unikatową, reprezentującą rzadki typ wizerunku maryjnego, figurę Madonny tzw. szafkowej. Pochodzi ona z kościoła parafialnego w Klonówce koło Pelplina, pierwotnie należała jednak do wyposażenia kaplicy jednego z zamków krzyżackich na Pomorzu.
Figura Madonny powstała w końcu XIV wieku w warsztacie gdańskim. Jest ona pokrewna stylistycznie i koncepcyjnie Madonnie szafkowej ze zbiorów Germanisches Nationalmuseum w Norymberdze, która pochodzi prawdopodobnie z zamku w Rogóźnie koło Grudziądza. Jeszcze bliższe, niemal bliźniacze cechy wykazuje w stosunku do figury z Muzeum Cluny w Paryżu, również mającej pomorską proweniencję.
W Polsce znajdują się zaledwie trzy takie przedstawienia – dwie rzeźby należą do zbiorów pelplińskich, trzecia jest w bazylice w Sejnach.
Geneza pomorskich Madonn szafkowych wiąże się z duchowością i mecenatem zakonu krzyżackiego. Są to figury z ruchomymi drzwiczkami, które niczym skrzydła tryptyku otwierają się na przedstawienia zawarte we wnętrzu. Nie wiemy, jak tę formę rzeźb wówczas określano, współcześnie badacze nadali im nazwę Madonn szafkowych.
W postaci zamkniętej rzeźba ukazuje zasiadającą na tronie Matkę Boską z dziecięcym Chrystusem, stojącym na jej kolanach. Gdy rozchyli się drzwiczki ukryte w figurze Marii – odsłania się przedstawienie Madonny Płaszcza Opiekuńczego oraz wyobrażenie Trójcy Świętej, umieszczone w łonie Bogurodzicy. Scena ta symbolizuje akt Wcielenia, a zarazem rolę Marii jako Współodkupicielki ludzkości. Otwarte drzwiczki tworzą poły płaszcza, które Maria jako Matka Miłosierdzia (Mater Misericordiae) rozpościera nad wiernymi uciekającymi się pod jej opiekę.
W galerii Muzeum Narodowego w Warszawie figura sąsiaduje z wyjątkowej wartości malowanym ołtarzem skrzydłowym pochodzącym z zamku krzyżackiego w Grudziądzu. Dzieła te, zestawione razem, znakomicie oddają charakter sztuki Pomorza Gdańskiego w okresie prosperity zakonu, przed klęską grunwaldzką.
Prezentacja to wynik kilkuletniej współpracy Muzeum Narodowego w Warszawie z instytucjami kościelnymi, dzięki której w Galerii Sztuki Średniowiecznej pokazywane są znakomitej klasy zabytki malarstwa i rzeźby pochodzące z kościołów i ze zbiorów diecezjalnych. Udostępniane w Muzeum szerokiej publiczności, zachęcają równocześnie zwiedzających do zapoznania się z bogactwem poszczególnych kościelnych kolekcji w miejscu ich stałego przechowywania.
Pokaz zrealizowany został dzięki uprzejmości i otwartości księdza Wincentego Pytlika, Dyrektora Muzeum Diecezjalnego w Pelplinie, które należy do najzasobniejszych w dzieła sztuki średniowiecznej muzeów diecezjalnych w Polsce.
Pozostałe wydarzenia miesiąca
Dizajnerki - projekcja filmu towarzysząca wystawie Chcemy być...
Czwartkowy pokaz filmowy towarzyszący wystawie Chcemy być nowocześni 3 marca 2011 godz. 13.00 (obowiązuje bilet wstępu na wystawę) ...Czwartkowe spotkania z projektantami - Ryszard Bojar i Jerzy Słowikowski
Wydarzenie towarzyszące wystawie Chcemy być nowocześni 3 marca 2011 godz. 18.00 (wstęp wolny) Spotkanie z Ryszardem Bojarem...Piątkowe pokazy filmowe towarzyszące wystawie Chcemy być nowocześni
Piątkowe pokazy filmowe towarzyszące wystawie Chcemy być nowocześni 4 marca 2011 godz. 15.00 (obowiązuje bilet wstępu na wystawę) Dobre...Polski big beat lat 60. i 70. - piątkowe spotkania muzyczne towarzyszące...
Piątkowe spotkania muzyczne towarzyszące wystawie Chcemy być nowocześni 4 marca 2011 godz. 18.00 (obowiązuje bilet wstępu na wystawę) Polski...Do widzenia, do jutra - projekcja filmu towarzysząca wystawie Chcemy...
Sobotnie projekcje filmowe towarzyszące wystawie Chcemy być nowocześni 5 marca 2011 godz.17.00 (obowiązuje bilet wstępu na wystawę) Do widzenia, do...HOL! - cykl warsztatów z projektantami towarzyszący wystawie Chcemy być...
Wydarzenie towarzyszące wystawie Chcemy być nowocześni 6 marca 2011 godz. 12.30 (obowiązuje bilet wstępu na wystawę) warsztat TEKLA z cyklu...Dizajnerki - projekcja filmu towarzysząca wystawie Chcemy być...
Czwartkowy pokaz filmowy towarzyszący wystawie Chcemy być nowocześni 10 marca 2011 godz. 13.00 (obowiązuje bilet wstępu na wystawę) ...Czwartkowe spotkania z projektantami - Danuta Duszniak
Wydarzenie towarzyszące wystawie Chcemy być nowocześni 10 marca 2011 godz. 18.00 (wstęp wolny) Spotkanie z Danutą Duszniak,...
Piątkowe pokazy filmowe towarzyszące wystawie Chcemy być nowocześni
Piątkowe pokazy filmowe towarzyszące wystawie Chcemy być nowocześni 11 marca 2011 godz. 15.00 (obowiązuje bilet wstępu na wystawę) ...Gangsterzy i filantropi - projekcja filmu towarzysząca wystawie...
Sobotnie projekcje filmowe towarzyszące wystawie Chcemy być nowocześni 12 marca 2011 godz. 17.00 (obowiązuje bilet wstępu na wystawę) ...Spotkanie z kuratorkami wystawy Chcemy być nowocześni
Wydarzenie towarzyszące wystawie Chcemy być nowocześni 13 marca 2011 godz. 13.00 (obowiązuje bilet wstępu na wystawę) Spotkanie z kuratorkami...