Niniejszy serwis wykorzystuje pliki cookie. Korzystanie z serwisu oznacza akceptację tego stanu rzeczy.
Wystawy

Łukaszowcy. Wielki powrót

29 września – 11 listopada 2022
wystawa zorganizowana przez Muzeum Historii Polski

Skarby polskiej kultury po 83 latach ponownie w kraju
 
29 września zostanie otwarta dla zwiedzających wystawa Łukaszowcy. Wielki powrót, przygotowana przez Muzeum Historii Polski we współpracy z Muzeum Narodowym w Warszawie. Ekspozycja składa się z siedmiu panoramicznych obrazów i czterech niezwykłych makat. Obrazy przedstawiają najważniejsze wydarzenia z historii Polski, ukazując jej wkład w rozwój cywilizacji zachodniej, między innymi w relacje z sąsiadami, tradycje tolerancji i konstytucjonalizmu.
 
Dzieła powróciły do kraju dzięki wytrwałym staraniom Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i osobistemu zaangażowaniu wicepremiera prof. Piotra Glińskiego. W 1940 r. nie mogły wrócić do Polski, okupowanej wówczas przez Niemcy i Związek Sowiecki. Później, przez lata obrazy zdobiły bibliotekę amerykańskiego Le Moyne College. Skomplikowana sytuacja prawna utrudniała negocjacje władz polskich z przedstawicielami uczelni w sprawie zwrotu tych dzieł. Przełom osiągnięto w maju 2022.
 
Obrazy ukazują najbardziej chwalebne momenty w dziejach polskiej państwowości: począwszy od spotkania Bolesława Chrobrego i cesarza Ottona u grobu św. Wojciecha (1000 r.), przez przyjęcie Unii Lubelskiej (1569 r.), skończywszy na uchwaleniu Konstytucji 3 maja (1791 r.). Makaty – według projektu Mieczysława Szymańskiego – opiewają natomiast króla Jana III Sobieskiego: jego sukcesy militarne i potęgę Rzeczpospolitej Obojga Narodów za jego czasów.
 
W latach 1939-1940 dzieła te stanowiły serce pawilonu polskiego na Wystawie Światowej w Nowym Jorku. Autorami obrazów była unikalna grupa malarska: Bractwo św. Łukasza, zwane popularnie łukaszowcami. Jedenastu malarzy dzięki zespołowej pracy zdołało stworzyć niezwykle złożone dzieła w niespełna pół roku. Według planów miały pozostać w USA nie dłużej niż do jesieni 1940 r. Historia potoczyła się inaczej: nad Wisłę powróciły dopiero po 83 latach. Już niebawem uświetnią wystawę stałą Muzeum Historii Polski w powstającej na warszawskiej Cytadeli siedzibie.
 
Wystawa łączy w sobie kilka wątków. Prezentuje znakomite malarstwo, śmiałą próbę poszukiwania stylu narodowego w sztuce polskiego dwudziestolecia. To okazja, by przypomnieć śmiałe i przemyślane działania, jakie władze II Rzeczpospolitej prowadziły na polu polityki historycznej. To wreszcie okazja by zamanifestować determinację i skuteczność polskich władz oraz polskich muzealników w walce o powrót polskich dzieł sztuki do kraju.
 
Wystawa została przygotowana w polsko-angielskiej wersji językowej.

Kuratorzy: Monika Matwiejczuk, Konrad Pyzel
 
Ekspozycja została objęta honorowym patronatem Wiceprezesa Rady Ministrów, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, prof. dr. hab. Piotra Glińskiego.
Organizator: Muzeum Historii Polski.
Współorganizator: Muzeum Narodowe w Warszawie.
Patroni medialni: Telewizja Polska S.A., Polskie Radio, Polska Agencja Prasowa, dzieje.pl, Polska Press Grupa, Sieci, Gość Niedzielny.
Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.