Wykłady Czwartkowe

W każdy czwartek o godzinie 18.00 zapraszamy na wykłady w Kinie MUZ oraz ich transmisję na muzealnym Facebooku.
Tematy spotkań będą dotyczyły trwających w naszym Muzeum wystaw czasowych, zbiorów prezentowanych w naszych Galeriach stałych i tych przechowywanych w muzealnych magazynach, tak w Gmachu Głównym jak i odziałach, a także ogólnie wybranych zagadnień z historii sztuki i kultury.
Termin: czwartek, godz. 18.00
Czas trwania: około 80 minut
Miejsce: Kino MUZ, Gmach Główny MNW; transmisje na muzealnym profilu Facebook
Dla kogo: młodzież, dorośli i seniorzy
Zasady udziału: wstęp wolny
Regulamin wydarzeń edukacyjnych i kulturalnych
HARMONOGRAM WYKŁADÓW
8 października
Ile wart jest ślimak? / Cezary Lisowski i Tomasz Dziewicki
Spotkanie towarzyszy wystawie Rzeźba na meblościankę, dostępnej w Muzeum Rzeźby w Królikarni do 25 października 2026. Zapraszamy!
Cezary Lisowski – historyk sztuki, kurator wystaw i autor tekstów poświęconych designowi. Specjalizuje się w historii przedmiotu, architekturze wnętrz i polskim wzornictwie XX wieku. W latach 2013–2023 był specjalistą ds. designu i sztuki użytkowej w DESA Unicum. Od 2023 roku prowadzi w Warszawie galerię Lisowski. Jest m.in. (współ)kuratorem wystawy „Alicja Wyszogrodzka. Polskie Projekty Polscy Projektanci” w Muzeum Miasta Gdyni (2025–2026) oraz wystawy „Formy światła” Michała Diamenta w Instytucie Fotografii FORT w Warszawie (2026).
Tomasz Dziewicki – kolekcjoner, znawca i promotor polskiego designu XX wieku. Jego kolekcja, tworzona od połowy lat 90., liczy około 5,5 tys. obiektów, w tym porcelanę, ceramikę, szkło artystyczne i plakaty. Szczególne miejsce zajmuje w niej porcelanowa rzeźba kameralna – ponad 350 figurek projektowanych w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego i produkowanych w polskich fabrykach porcelany i porcelitu. Jego kolekcja była podstawą wystaw „Wytwórnia Wyrobów Ceramicznych Steatyt w Katowicach z kolekcji Tomasza i Izabeli Dziewickich” (MNWr, 2015) oraz „Wielka czwórka i inni. Ceramiczna rzeźba kameralna w PRL-u” (MNWr, 2024–2025), którym towarzyszyły katalogi autorstwa Barbary Banaś współtworzone przez Tomasza Dziewickiego.
15 października
Style widzenia: między realizmem a konstruktywizmem / Mateusz Salwa
Według Ludwika Flecka poznawanie rzeczywistości jest możliwe wyłącznie w ramach określonego „stylu myślowego”. Tym nawiązaniem do kategorii artystycznej polski biolog i filozof zwracał uwagę na konwencjonalność wiedzy. Jego koncepcję można odnieść także do sztuki, uznając za artystyczny odpowiednik „stylu myślenia” – „styl widzenia” dostrzegalny w dziełach, które tyleż go odzwierciedlają, co wytwarzają i powielają. Patrząc na obrazy przez pryzmat „stylu widzenia”, można zwrócić uwagę na to, ile artystycznej kreacji kryje się w realizmie, oraz wydobyć indywidualne i kolektywne aspekty twórczości.
Mateusz Salwa – adiunkt, kierownik Zakładu Estetyki na Wydziale Filozofii UW; absolwent historii sztuki i filozofii. Specjalizuje się w estetyce współczesnej, interesują go m. in. zagadnienia artystycznej reprezentacji, a aktualnie koncentruje się na filozoficznych aspektach idei krajobrazu. Opublikował m.in. Iluzja w malarstwie. Próba filozoficznej interpretacji (2010), Estetyka ogrodu. Między sztuką a filozofią (2016), Krajobraz. Fenomen estetyczny (2021).
22 października
Mała skala – wielka sztuka! O nowoczesnych tendencjach artystycznych obecnych w „figurkach” z Instytutu Wzornictwa Przemysłowego / Kaja Muszyńska
29 października
Odzyskane, poniemieckie i piastowskie. Historie rzeczy w powojennej Polsce i ich paradoksy / Karolina Ćwiek-Rogalska
Jak opowiadano o rzeczach, które w 1945 roku znalazły się w nowych granicach Polski? Skąd wzięła się kategoria tego, co „poniemieckie”? Choć mogłoby się wydawać, że to pytania dotyczące przede wszystkim terenów nowo włączonych – nazywanych wówczas „Ziemiami Odzyskanymi” – i przybywających tam osadników, jest to w istocie historia dotycząca całej powojennej Polski. Na wykładzie towarzyszącym wystawie zastanowimy się nad tym, jakie kłopoty sprawiało to, co „poniemieckie”, zarówno na odległych (z perspektywy Warszawy) Pomorzu czy Śląsku, jak i tu – w stolicy. Przyjrzymy się ruchowi przedmiotów i temu, jak ten ruch wpłynął na ich biografie. Bo rzeczy – podobnie jak ludzie – takowe posiadają.
Karolina Ćwiek-Rogalska – doktorka habilitowana kulturoznawstwa, antropolożka i bohemistka. Pracuje w Instytucie Slawistyki PAN. Laureatka Nagrody Naukowej „Polityki” oraz Narodowego Centrum Nauki. Ma za sobą pobyty naukowe m.in. w USA, Wielkiej Brytanii, Niemczech i Czechach. Doktorat napisała o niewielkiej czeskiej gminie na północnym zachodzie Czech, z której Czesi wysiedlili „swoich” Niemców. Od 2022 roku kieruje grantem Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych: wraz z zespołem śledzi powstawanie nowych kultur na terenach postprzesiedleniowych w Polsce, Czechach i Słowacji. Autorka książki Ziemie. Historie odzyskiwania i utraty.
MINIONE WYDARZENIA: Archiwum nagrań wykładów
Koordynacja: