Polska. Siła obrazu / 18 września – 20 grudnia 2020

PROGRAM TOWARZYSZĄCY WYSTAWIE

Przed podjęciem decyzji o uczestnictwie w wydarzeniach edukacyjnych bardzo prosimy o zapoznanie się z Regulamin zwiedzania Muzeum Narodowego w Warszawie i zasadami sanitarnymi.
Prosimy o pobieranie darmowych wejściówek na wydarzenia. W związku z ograniczeniami wynikającymi z przepisów sanitarnych liczba miejsc jest ograniczona. Osoby bez wejściówki mogą zostać nie wpuszczone na wydarzenie.
W razie zmiany sytuacji związanej z pandemią wydarzenia mogą odbyć się online lub zostać odwołane.

 

 

OPROWADZANIA KURATORSKIE

20 września i 29 listopada / niedziela / godz. 14.00

 

Zwiedzanie wystawy z kuratorkami / Iwona Danielewicz, Agnieszka Rosales Rodríguez

 

ZBIÓRKA W HOLU GŁÓWNYM / BILETY ONLINE I W KASIE OD 15 WRZEŚNIA I OD 24 LISTOPADA / OK. 60 MIN / LICZBA MIEJSC OGRANICZONA

 

 

WYKŁADY NIEDZIELNE

20, 27 września, 4, 11, 18, 25 października, 8, 15, 22, 29 listopada, 6, 13, 20 grudnia / godz. 12.00

 

Wykład wprowadzający w tematykę wystawy

 

KINO MUZ / WSTĘP BEZPŁATNY / WEJŚCIÓWKI ONLINE I W KASIE OD WTORKU POPRZEDZAJĄCEGO DZIEŃ WYKŁADU / OK. 60 MIN / LICZBA MIEJSC OGRANICZONA

 

 

WYKŁADY CZWARTKOWE

24 września,1, 8, 22, 29 października, 19, 26 listopada, 3, 10, 17 grudnia / godz. 18.00

 

KINO MUZ / WSTĘP BEZPŁATNY / WEJŚCIÓWKI DOSTĘPNE ONLINE I W KASIE OD WTORKU POPRZEDZAJĄCEGO DZIEŃ WYKŁADU / OK.75 MIN / LICZBA MIEJSC OGRANICZONA

 

 

24 września
Wystawa o Polsce w Louvre-Lens i w Warszawie / Iwona Danielewicz, Agnieszka Rosales Rodríguez

Ekspozycja „Polska. Siła obrazu” jest adaptacją wystawy „Pologne 1840–1918. Peindre l’âme d’une nation” („Polska 1840–1918. Zobrazować ducha narodu” – 25.09.2029–20.01.2020), prezentowanej wcześniej w filii Luwru w Lens. Sukces wystawy we Francji (duże zainteresowanie publiczności oraz szeroki odzew w mediach) stał się dla MNW zachętą do zorganizowania jej warszawskiej odsłony.

 

 

1 października
Jacek Malczewski. Moje życie / Iwona Danielewicz

Symboliczny powrót w rodzinne strony, metaforyczny obraz przemijania, wspomnienia dzieciństwa to częste tematy twórczości Jacka Malczewskiego po roku 1910. Bohater (najczęściej alter ego artysty) kończący ziemską wędrówkę powraca do krainy dzieciństwa (na tryptyku „Moje życie” widzimy dwór i park w Wielgiem) – ale tam już czeka na niego Śmierć.

 

 

8 października

Melancholia – siła obrazu, bezsilność historii sztuki / Andrzej Pieńkos

Melancholia Jacka Malczewskiego to arcydzieło sztuki światowej. Reprezentowała malarstwo polskie na plakatach i okładkach katalogów wystaw zagranicznych. Poświęcono jej dziesiątki tekstów, a nawet osobną książkę, gdzie zebrano interpretacje obrazu autorstwa kilkunastu badaczy. Czy Melancholia opowiada o polskiej historii czy raczej o rozterkach i marzeniach artysty? Wykład jest próbą ułożenia listy pytań, które można zadać dziełu Malczewskiego. 

 

 

22 października
Józef Piłsudski – przedstawiciel pokolenia bojowników o niepodległość / Maciej Marciniak
Największym wyrazem patriotyzmu pokolenia Józefa Piłsudskiego (1867–1935) – pokolenia wychowanego na romantycznych wzorcach znanych z polskiej sztuki i literatury – była gotowość do walki i ponoszenia ofiar w obliczu zagrożenia polskości. Obiekty prezentowane na wystawach: „Polska. Siła obrazu” oraz „Fotorelacje. Wojna 1920” można wręcz potraktować jako zobrazowanie postawy Piłsudskiego i jego pokolenia. Na pierwszej ekspozycji odnajdziemy wzorce postaw zaczerpnięte z dzieł m.in. poezji romantycznej i malarstwa 2. poł. XIX wieku. Na drugiej – fotograficzne relacje z wojny polsko-bolszewickiej, zwycięstwo w której pozwoliło obronić niepodległość Polski.

 

 

29 października

Malarstwo polskie XIX wieku w filmowych kadrach Andrzeja Wajdy / Bożena Pysiewicz

Andrzej Wajda powiedział: Jeżeli stoi przede mną jakiś problem, nigdy nie szukam analogii w historii kina, a zawsze w moich dawnych doświadczeniach malarskich.
Stańczyk, Rejtan, chochoły, dziewczyna z kosą, spotkania przy studni – to motywy, które reżyser zaczerpnął z XIX-wiecznego malarstwa polskiego i stworzył ich filmowe transpozycje. Wykład omawia wybrane kierunki w sztuce polskiej drugiej połowy XIX wieku (historyzm, realizm, symbolizm) oraz twórczość malarzy, którzy zainspirowali plastyczną wyobraźnię Andrzeja Wajdy.

 

 

19 listopada

Między historią a alegorią – powstanie styczniowe w sztuce / Karolina Zalewska

Zarówno powstanie styczniowe, jak i pełen napięć społecznych okres przedpowstaniowy znalazły odzwierciedlenie w sztukach plastycznych. Częstym tematem podejmowanym w malarstwie drugiej połowy XIX wieku były również tragiczne konsekwencje tego nieudanego zrywu narodowego, w tym los zesłańców, postrzegany przez pryzmat doświadczeń oraz literatury romantycznej.

 

 

26 listopada

Nie tylko Bronowice. Inspiracje ludowością w sztuce polskiej przełomu wieków / Wojciech Głowacki

Fascynacja ludowością była udziałem wielu twórców europejskich. Pod koniec XIX wieku artyści poszukiwali w niej pierwotnych źródeł kultury. Docierali do regionów odległych od centrów cywilizacji, by czerpać inspirację z ich pejzażu i życia mieszkańców. W jaki sposób wykorzystywali „prymitywne” tradycje? Czy można uchwycić granicę między bezpośrednią inspiracją a wtórną konwencją?

 

 

3 grudnia

Obraz relacji polsko-francuskich w sztuce / Urszula Król

Henryk Walezy na polskim tronie, królowe Maria Gonzaga i Maria Kazimiera, rodzina Leszczyńskich we Francji, Napoleon, bohaterowie Wielkiej Emigracji – wszystkie te postaci i tematy inspirowały polskich i francuskich artystów. W ten sposób powstał bogaty zbiór dzieł opowiadających o związkach francusko-polskich na przestrzeni wieków.

 

 

10 grudnia

Pejzaże polskie a europejski symbolizm / Przemysław Głowacki

Malarstwo pejzażowe to jeden z ważniejszych gatunków w polskiej sztuce XIX wieku. Jego rozkwit miał miejsce w okresie realizmu. Później przedstawienia krajobrazu zaczęły nabierać cech symbolicznych. Koniec stulecia obfituje w wybitne dzieła o tej tematyce. Wykład omawia podobieństwa i różnice pomiędzy rodzimymi a europejskimi przykładami malarstwa pejzażowego. Czy przedstawienia polskich krajobrazów odznaczały się czymś wyjątkowym?

 

 

17 grudnia

„Marzę o Paryżu ciągle...”.­ Polscy artyści we Francji na przełomie XIX i XX wieku / Agnieszka Rosales Rodríguez

Wykład omawia związki sztuki polskiej i francuskiej od końca XIX stulecia do wybuchu I wojny światowej. Paryż odegrał wówczas kluczową rolę w definiowaniu wielu programów nowoczesności oraz w artystycznej formacji Aleksandra Gierymskiego, Władysława Ślewińskiego, Leona Wyczółkowskiego, Olgi Boznańskiej, Anny Bilińskiej, Józefa Pankiewicza, Stanisława Wyspiańskiego i wielu twórców tzw. École de Paris. Stolica Francji przyciągała artystów możliwościami wystawienniczymi, bogatym rynkiem sztuki i zapleczem instytucjonalnym.

 

 

Datę wykładu podamy w późniejszym terminie

Stanisław Wyspiański i Kraków / Łukasz Gaweł 

Bohaterem wykładu będzie Stanisław Wyspiański – wszechstronny geniusz o niepodważalnej pozycji w historii polskiej kultury. Żeby jednak zrozumieć sztukę Wyspiańskiego, trzeba również poznać Kraków – miasto, w którym artysta dorastał i tworzył – z jego niepowtarzalną atmosferą i bogatą symboliką.

 

 

 

NIEDZIELNE SPOTKANIA NA WYSTAWIE

4, 18, 25 października, 8, 22 listopada, 6, 13 grudnia, niedziela / 14.00

 

ZBIÓRKA W HOLU GŁÓWNYM / BILETY ONLINE I W KASIE OD WTORKU POPRZEDZAJĄCEGO DZIEŃ SPOTKANIA / OK. 60 MIN / LICZBA MIEJSC OGRANICZONA

 

 

4 października

Mistrz Jan Matejko i jego uczniowie / Wioletta Cicha

Stanisław Wyspiański i Jacek Malczewski to najwybitniejsi uczniowie Jana Matejki. Zastanowimy się, jak wiele zaczerpnęli z malarskich wizji historii Polski wykreowanych przez swego mistrza, a do jakiego stopnia ich poszukiwania własnej drogi twórczej są od tej spuścizny odrębne.

 

 

18 października

Jagiellonowie w malarstwie polskim XIX wieku / Karolina Zalewska

Artyści przedstawiający wydarzenia historyczne często nie starali się o chłodny obiektywizm ani o kronikarską wierność faktom. Nie stronili od formułowania ocen, niekiedy aluzyjnie wspominali o konsekwencjach ilustrowanych zdarzeń. Po tematy z okresu panowania Jagiellonów sięgali, aby pokazać panoramę polskiego złotego wieku lub – przeciwnie – zapowiedzi przyszłego upadku Rzeczypospolitej.

 

 

25 października

Siła tańca w obrazie / Zofia Załęska

Co tańczono w XIX wieku w salonach, a co na wsi? Zobaczymy malarskie przedstawienia tańca prezentowane na wystawie i zastanowimy się nad znaczeniem i kontekstami tych przedstawień.

 

 

8 listopada

Patos i proza życia powstańca styczniowego / Monika Jabłońska

Przeanalizujemy treść powstańczych przedstawień Artura Grottgera oraz zestawimy je z fragmentami wspomnień Jana Newlina Mazarakiego – powstańca roku 1863.

 

 

22 listopada

Artysta i jego rola w XIX wieku / Maja Piotrowska

Jak rozumiano rolę artysty w Polsce w XIX i na początku XX wieku? Jakie ciążyły na nim powinności? Jak artyści postrzegali samych siebie? Odpowiemy na podstawie malarskich przedstawień pracowni oraz autoportretów prezentowanych na wystawie.

 

 

6 grudnia

Nastroje przełomu wieków / Monika Miżołębska

Pod koniec XIX wieku rodzi się nowa sztuka: malarstwo historyczne ustępuje miejsca poszukiwaniom symbolizmu i ekspresjonizmu. Jakie nowe formy i interpretacje przyniosły obrazy Ferdynanda Ruszczyca, Stanisława Wyspiańskiego, Wojciecha Weissa i Witolda Wojtkiewicza?

 

 

13 grudnia

Polska wielu kultur, religii i typów ludzkich w malarstwie polskim XIX wieku / Roma Radwańska

Nie istniało państwo polskie, ale byli ludzie mieszkający na ziemiach, które dawniej należały do Rzeczpospolitej. Zobaczymy, jak różnorodne typy ludzkie sportretowali malarze działający w XIX wieku: Julian Fałat, Piotr Michałowski, Henryk Weyssenhoff, Aleksander Grodzicki. Poznamy bogactwo kultur, religii i obyczajów społeczeństwa polskiego tamtego czasu. Odbędziemy „wielką podróż przez siedem granic, pięć języków, trzy duże religie, nie licząc małych” (Olga Tokarczuk, Księgi Jakubowe).

 

 

MUZYCZNE OPROWADZANIA PO WYSTAWIE

3 października, 7, 28 listopada / sobota / 16.30 / Witold Żołądkiewicz (baryton), Grzegorz Mańkowski (gitara klasyczna) oraz Urszula Król

 

ZBIÓRKA W HOLU GŁÓWNYM / BILETY ONLINE I W KASIE OD WTORKU POPRZEDZAJĄCEGO DZIEŃ SPOTKANIA / OK. 60 MIN / LICZBA MIEJSC OGRANICZONA

 

Siła obrazu i siła dźwięku

Oprowadzania muzyczne to prezentacja wybranych dzieł z ekspozycji wraz z mistrzowskimi wykonaniami polskich pieśni skomponowanych w XIX wieku.

 

 

 

RODZINNE NIEDZIELE

27 września, 11 października, 15 listopada, 13 grudnia / 12.00

 

WARSZTATY DLA DZIECI 5–12 LAT I ICH OPIEKUNÓW

 

ZBIÓRKA W HOLU GŁÓWNYM / BILETY ONLINE I W KASIE OD WTORKU POPRZEDZAJĄCEGO DZIEŃ WARSZTATÓW / OBECNOŚĆ OPIEKUNA OBOWIĄZKOWA / OK. 75 MIN / LICZBA MIEJSC OGRANICZONA

 

 

27 września

W XIX-wiecznym dworku / Wioletta Cicha

Sztuka i literatura mają wspaniałą właściwość przenoszenia w czasie. Zapraszamy w podróż do XIX wieku – do polskiego szlacheckiego dworu. Poznamy jego mieszkańców, ich troski i radości. Zobaczymy ich życie, to codzienne i to od święta.

 

 

11 października

Różni Polacy w jednej Polsce / Roma Radwańska

Mozaika rozmaitych postaci: chłop, Żyd, robotnik, dziad w kruchcie, szlachcic z szablą, góralka. Odmienne twarze, odmienne stroje, ale wszyscy to mieszkańcy dawnych ziem Polski. Przyjrzymy się typom ludzkim sportretowanym przez malarzy XIX wieku.

 

 

15 listopada

Co to jest folklor? / Monika Bryzek

W XIX wieku folklor stał się ważną częścią polskiej tożsamości. Chętnie czerpali z niego pisarze, muzycy i malarze. Czym jest folklor i dlaczego tak fascynował artystów, dowiemy się, oglądając dzieła Józefa Chełmońskiego, Władysława Ślewińskiego, Teodora Axentowicza i innych wybitnych polskich twórców.

 

 

13 grudnia

Niesamowite historie / Monika Miżołębska

Kim są goście księcia Czartoryskiego tańczący do muzyki Fryderyka Chopina? Dlaczego husarze nosili skrzydła? Jak nazywał się najsłynniejszy polski błazen? Obrazy polskich malarzy XIX wieku przedstawiają fascynujące opowieści z przeszłości.

 

 

WARSZTATY DLA NAUCZYCIELI

19 września / sobota / godz. 11.00­

 

ZBIÓRKA W HOLU GŁÓWNYM / WSTĘP WOLNY / ZAPISY mces@mnw.art.pl / LICZBA MIEJSC OGRANICZONA

 

Siła oryginału i słabość reprodukcji? / Urszula Król, Bożena Pysiewicz, Edyta Rubka-Kostyra

Na wystawie prezentowane są dzieła należące do kanonu sztuki polskiej XIX wieku, doskonale znane i wielokrotnie reprodukowane. Czy mimo to potrafią nas jeszcze wzruszyć lub zaskoczyć? Zastanowimy się, w jaki sposób opowiadać o arcydziełach, aby naprawdę zapadły w pamięć uczniów i stały się czymś więcej niż ilustracją w podręczniku.

 

 

SPOTKANIA DLA OSÓB NIEWIDOMYCH
 

WSTĘP BEZPŁATNY / ZAPISY OD WTORKU POPRZEDZAJĄCEGO DZIEŃ SPOTKANIA (EDUKACJA@MNW.ART.PL LUB TELEFONICZNIE +48 22 629 50 60) / OK. 60 MIN / LICZBA MIEJSC OGRANICZONA

 

3 października / sobota / 15.00

Wielkie dzieła i wielcy artyści / Monika Jabłońska

Spotkanie będzie okazją do rozmowy o wybranych arcydziełach polskiego malarstwa XIX wieku prezentowanych na wystawie.
 

28 listopada / sobota / 15.00

Pejzaż i folklor / Maja Piotrowska

Tematem drugiego spotkania dla osób niewidomych będą obrazy inspirowane folklorem różnych regionów dawnej Polski, prezentowane na wystawie.
 

 

 

 

SPOTKANIE DLA OSÓB NIEWIDOMYCH, NIEDOWIDZĄCYCH I WIDZĄCYCH

12 grudnia / sobota / 12.00

 

WSTĘP BEZPŁATNY / ZAPISY OD WTORKU POPRZEDZAJĄCEGO DZIEŃ SPOTKANIA (EDUKACJA@MNW.ART.PL LUB TELEFONICZNIE +48 22 629 50 60) / OK. 60 MIN / LICZBA MIEJSC OGRANICZONA

 

Dzieła ze słów. Od opisu do ekfrazy poetyckiej / Bożena Pysiewicz

Percepcja dzieł sztuki to bardzo indywidualny proces. Na odbiorcę może oddziaływać temat, ale też kompozycja czy sposób nakładania farb. Czasem największe wrażenie wywiera ekspresja barw lub przedstawienie detalu. Podczas spotkania omówimy wiele możliwych interpretacji obrazów malarskich i poetyckich. Wspólne doświadczenie odczytywania dzieł sztuki stanie się punktem wyjścia do stworzenia opisów opartych na indywidualnej wrażliwości i wyobraźni.

 

 

OPROWADZANIA PO WYSTAWIE W POLSKIM JĘZYKU MIGOWYM (PJM) / Marek Lasecki
17 października i 21 listopada / sobota / 16.00


WSTĘP BEZPŁATNY / WEJŚCIÓWKI ONLINE I W KASIE OD WTORKU POPRZEDZAJĄCEGO SPOTKANIE / OK. 75 MIN / LICZBA MIEJSC OGRANICZONA / (PYTANIA: AKNAPEK@MNW.ART.PL)
 

 

 

ZWIEDZANIE Z PRZEWODNIKIEM

Zapraszamy zorganizowane grupy dorosłych na zwiedzanie wystawy z przewodnikiem muzealnym.

 

ZASADY REZERWACJI
GRUPA NIE MOŻE LICZYĆ WIĘCEJ NIŻ 15 OSÓB

 

 

 

 

LEKCJE MUZEALNE

Tematy lekcji muzealnych do wystawy „Polska. Siła obrazu” powstały w czasie seminarium dla nauczycieli pt. Lekcje Stańczyka. Zajęcia przeprowadzono w lutym 2020, uczestniczyło w nich 75 nauczycieli ze wszystkich poziomów nauczania. Zapraszamy na lekcje stacjonarne oraz lekcje online prowadzone na platformie Zoom.

 

PRZEDSZKOLE, KLASY 1–3 SZKOŁY PODSTAWOWEJ

Emocje w obrazach

Warto nauczyć się rozpoznawać emocje. Czy Stańczyk jest wesoły czy smutny? O czym myśli dziewczyna z Babiego lata? W rozpoznawaniu różnych stanów emocjonalnych  pomogą nam dzieła sztuki.

 

KLASY 4–6 SZKOŁY PODSTAWOWEJ

Oblicza Polski: wspólnota i różnorodność

Polska to wspólna historia, krajobraz i różnorodne społeczeństwo. Podczas zajęć zastanowimy się, w jaki sposób można zachować tożsamość narodową w kraju pozbawionym suwerenności i nieustannie wystawianym na próby.

 

KLASY 7­–8 SZKOŁY PODSTAWOWEJ

Zbuntowany jak Reytan

Wszyscy pragniemy wolności, ale wolność ma swoją cenę. Czasem wymaga buntu, a czasem kompromisu. Która postawa jest ci bliższa? W poszukiwaniu argumentów za i przeciw pomogą obrazy prezentowane na wystawie.

 

SZKOŁY PONADPODSTAWOWE

Mity i historia w malarstwie polskim XIX i początku XX wieku

Jan Matejko, Jacek Malczewski, Stanisław Wyspiański i inni artyści zbudowali naszą wizję przeszłości Polski. Co w tej wizji jest iluzją, a co rzeczywistością? I czy w dalszym ciągu jest to opowieść aktualna, która dotyczy każdego z nas?

 

 

Rezerwacja: Dział Edukacji MNW, pon.–pt. w godz. 8.30–15.00, tel. +48 22 629 50 60

 

W CZASIE ZWIEDZANIA I ZAJĘĆ STACJONARNYCH PROSIMY O BEZWZGLĘDNE PRZESTRZEGANIE ZASAD SANITARNYCH.

 

 

 

 

AUDIOPRZEWODNIKI, AUDIODESKRYPCJE I DRUK EDUKACYJNY

Zachęcamy do korzystania z audioprzewodnika w języku polskim i angielskim oraz przewodnika w PJM. Nagrania są dostępne bezpłatnie na stronie www.mnw.art.pl/multimedia
Przed wejściem na wystawę można także pobrać bezpłatne druki edukacyjne dla dorosłych i dla dzieci.

Audiodeskrypcje dzieł z wystawy powstały we współpracy z Fundacją Kultury bez Barier.

 

 

 

 

Koordynacja programu edukacyjnego: Urszula Król, Edyta Rubka-Kostyra / MUZEALNE CENTRUM EDUKACJI SZKOLNEJ / MCES MNW