|
|
Gabinet Grafiki i Rysunku Nowożytnego Obcego |
|
|
Gabinet Grafiki i Rysunku Nowożytnego Obcego liczy ok. 15 000 rysunków i ok. 85 000 rycin. Reprezentowane są w nim wszystkie ważniejsze szkoły w sztuce europejskiej od XV do XVIII w. – włoska, francuska, niemiecka i niderlandzka. W części graficznej (Kolekcja Grafiki Europejskiej) zbiór może poszczycić się rycinami takich artystów, jak Albrecht Altdorfer, Jacques Callot, Lucas Cranach St., Albrecht Dürer, Lucas van Leyden, Rembrandt van Rijn. Wśród rysunków (Kolekcja Rysunku Europejskiego) zwraca uwagę m.in. Kodeks Bonoli, album z rysunkami różnych szkół włoskich, powstały w 1695 r., a także pochodzące z innych kolekcji prace Jacopa Bassana, Adama Elsheimera, Jeana-Baptiste Geuze’a, Giovanniego Antonia Guardiego, Jeana-Honoré Fragonarda, Hubert Roberta, Domenica Tiepola. Znaczącą część zbioru, tak w części rysunkowej jak i graficznej, stanowią rysunki i grafika autorska artystów niemieckich XIX w., takich jak Lovis Corinth, Max Klinger, Max Liebermann, Adolph Menzel, Max Slevogt i Hans Thoma, choć nie brak w nim także współczesnych im prac Anglików, Francuzów (z rysunkami Granville’a oraz grafiką impresjonistów i postimpresjonistów), a także Rosjan. Poza tym wspomnieć należy o niewielkim, ale cennym zespole iluminacji średniowiecznych oraz bogatym zbiorze albumów graficznych i szkicowników rysunkowych. W kolekcji znajduje się również ok. 100 pasteli z XVIII i XIX w., z których część wystawiona jest w Gabinecie Pasteli, powstałym z inicjatywy działu. Gabinet Grafiki i Rysunku Nowożytnego Obcego był koordynatorem wielu wystaw ogólnopolskich poświęconych rysunkom i grafice, zarówno w kraju, jak i za granicą, a także inicjatorem licznych publikacji poświęconych zbiorom graficznym oraz kolekcjonerstwu w dziedzinie grafiki i rysunku.
|
|
Gabinet Grafiki i Rysunku Nowożytnego Obcego powstał jako samodzielny dział w 1995 r. Przechowywane w nim zbiory zapoczątkowała niewielka kolekcja Muzeum Sztuk Pięknych, powstała w 1862 w oparciu o zasoby Szkoły Sztuk Pięknych oraz Warszawskiej Biblioteki Rządowej. Powiększała się ona dzięki darom i zakupom. Do najstarszych należy zakup 90 rysunków od Jana Jundziłła (1883) oraz dar 101 rysunków księdza Józefa Mrozowskiego (1909). Po przekształceniu się w 1916 Muzeum Sztuk Pięknych w Muzeum Narodowe zbiory graficzne rozwijały się dzięki dalszym zakupom, darom oraz depozytom wieczystym. W latach 1917 – 1938 napływały do Muzeum ryciny z daru Dominika Witke-Jeżewskiego (ok. 10 000 prac), w 1920 r. przyjęto w wieczysty depozyt liczącą ponad 300 obiektów kolekcję rysunków Mathiasa Bersohna, a w 1927 r. Muzeum otrzymało dar Seweryna Smolikowskiego, od jego spadkobierców, liczący ok. 4000 rycin i ok. 200 rysunków. Ten ostatni zespół stworzył podwaliny kolekcji grafiki obcej, uzupełnianej kolejnymi darami (m.in. Władysława Alojzego Strzembosza z 1928 r. – ok. 2500 prac przekazanych po jego śmierci przez żonę Marię z Kraszewskich) oraz zakupami. W czasie drugiej wojny światowej zbiory graficzne poniosły dotkliwe straty. Miały je wyrównać niektóre kolekcje poniemieckie przekazane Muzeum po wojnie przez Ministerstwo Kultury i Sztuki. Do najcenniejszych należą zbiory dawnej grafiki, tzw. Rehdigerana i Magdaleniana, oraz rysunków i rycin niemieckich z XIX i z początku XX w. z dawnego Schlesisches Museum der bildenden Künste we Wrocławiu oraz osiemnastowieczny album z rysunkami, Dessins Originaux, ze Stadtbibliothek we Wrocławiu. W tym okresie w skład zasobów muzealnych weszły także zbiory Towarzystwa Zachęty Sztuk Pięknych z częścią kolekcji Jana Gottlieba Blocha. W 1949 Muzeum wzbogaciło się o rysunki i ryciny z zapisu Ignacego Jana Paderewskiego, w 1953 o tzw. Kodeks Bonoli, album rysunków włoskich z XVI – XVII przekazany Muzeum przez kustosza, Benedykta Tyszkiewicza, a w 1958 – zespół rycin i rysunków z XVI – XIX w. ofiarowany przez generała Stefana Dembińskiego. W powojennych latach zakupiono do zbiorów m.in. prace Aleksandra Benoisa, Lovisa Corintha, Jeana-Baptiste Greuze’a, Maxa Liebermanna, Alfonsa Muchy, Camille’a Pissarra, Auguste’a Rodina, G.D. Tiepola, Carle’a Verneta, Felixa Vallotona, Mihály’ego Zichyego oraz zespół 20 rysunków Alberta-Ernesta Carrier-Belleuse'a.
|
|
|
|