|
Zabytki z Faras, jak również niewielki zespół przedmiotów (głównie ceramiki) ze Starej Dongoli, prezentowane są w dwóch ciągach sal galerii. Ekspozycja ukazuje w układzie chronologicznym rozwój malarstwa religijnego w północnej Nubii na przestrzeni ponad 700 lat, od malowideł najstarszych, pochodzących z VIII w., po najpóźniejsze, z XIII i XIV w. Dominują pojedyncze, frontalne wizerunki osób boskich i świętych malowane na białym tle ścian, rzadko ujęte w ramy. W sali pierwszej prezentowane są malowidła najstarsze, zachowane na pierwszej warstwie tynku, którym ściany kościoła pokryto w VIII w. Do najcenniejszych należą wizerunki św. Anny, świętych Jana Ewangelisty i Piotra oraz portret Amone, pustelnika żyjącego w okolicach Tuna el-Gebel (Aszmunein) w południowym Egipcie. Już na drugiej warstwie tynku, którą położono na początku X w., powstał piękny portret biskupa Faras, Petrosa, ze św. Piotrem, a także wspaniała kompozycja, określana jako Maiestas Crucis, przedstawiająca złoty, wysadzany klejnotami krzyż z popiersiem Chrystusa na przecięciu ramion i postaciami Czterech Istot Żyjących. Na podwyższeniu, w końcu sali zrekonstruowana została absyda katedry z synthrononem, tj. schodkową trybuną dla duchowieństwa uczestniczącego w liturgii. Zdobiące absydę malowidło, przedstawiające stojących dwunastu apostołów i Matkę Boską, było kilkakrotnie przemalowywane. W bocznym ciągu sal prezentowane są malowidła późniejsze, z XI–XIV w. Na uwagę zasługuje monumentalne przedstawienie tronującego Chrystusa z księgą Ewangelii oraz krzyżem-włócznią, ubranego w szatę ozdobioną szlakami z motywem ludzkich oczu. Pod tronem ukazani byli aniołowie unoszący krzyż, których w XII lub XIII w. zastąpiono wyobrażeniem trzech identycznych postaci Zbawiciela.
W tej samej sali znajduje się inne monumentalne malowidło, ukazujące św. Merkuriusza na koniu przebijającego włócznią rzymskiego cesarza Juliana zwanego Apostatą. Dalej można podziwiać dwa znakomite portrety nubijskich dostojników: młodego władcy pod opieką Chrystusa, stojącego za plecami ciemnoskórego dostojnika, oraz biskupa Faras, Marianosa, ubranego w bogate szaty liturgiczne, z Matką Boską i Dzieciątkiem. Ekspozycję zabytków nubijskich uzupełniają rozmieszczone przy ścianach w obu salach elementy dekoracji architektonicznej, pochodzące z różnych budowli w Faras, oraz ceramika, epitafia i drobne znaleziska z Faras i Starej Dongoli prezentowane w gablotach. Z wyglądem odkrytej przez archeologów katedry zapoznaje widzów model kościoła w skali 1:25, na którego ścianach umieszczono miniatury malowideł znajdujących się w zbiorach warszawskich.
Za absydą, w gablotach, prezentowany jest zbiór etiopskich krzyży z kolekcji Wacława Korabiewicza.
|