Szukaj javascript:document.getElementById('wyszukiwarka_4').submit();
Newsletter ok
Józefa Wnukowa, Bar mleczny

Pisarz Leopold Tyrmand wyznał kiedyś, że w Polsce podobają mu się dwie rzeczy: zespół Mazowsze i bary mleczne. Warto przypomnieć, że bar mleczny był to rodzaj dzisiejszego taniego baru szybkiej obsługi, opartego na tradycyjnej kuchni, z przewagą potraw mlecznych. W Warszawie funkcjonuje dzisiaj tylko kilka takich barów, w tym Uniwersytecki, swego czasu zwany przez studentów pieszczotliwie Karaluchem.


Obraz Józefy Wnukowej pochodzi z połowy lat 50. XX w. Jest przykładem sztuki realistycznej w formie, a socjalistycznej w treści. Jednocześnie jest to dobry przykład powojennego koloryzmu.


Wnukowa po wojnie znalazła się wraz z mężem rzeźbiarzem na Wybrzeżu. Jak pisała: „Byliśmy wdzięczni losowi, że możemy zajmować się sztuką […] pływać i żeglować po naszym morzu.  Jest zrozumiałe, że nasza twórczość z tamtego okresu jest radosna, martwe natury, pejzaże, portrety malowane w tym czasie cieszyły oko bogatym kolorytem” (w katalogu wystawy: ASP w Gdańsku 1995-2005. Tradycja i współczesność, 60 lat ASP w Gdańsku, Gdańsk 2005). Wielokrotnie podkreślała też, że „nie przejmowali się zbytnio tematyką postulowaną przez propagandę. Nas malarzy interesował problem, czy można wyrazić środkami czysto malarskimi tematykę postulowaną " (J. Wnukowa, Gdy się mówi i pisze o Szkole Sztuk Pięknych w gdańskiej Zbrojowni, Biblioteka ASP w Gdańsku, mpis niedat., s.5-6).  Nie ulega wątpliwości, że Bar mleczny to udany przykład takiej realizacji. Po pierwsze, jest wysmakowany kolorystycznie (szczególnie w partii kafelków i wnętrza kuchni, warto również zwrócić uwagę na piękny odcień brązu apetycznych maślanych bułek na talerzu). Po drugie jest z pewnością obrazem o słusznej treści – praca zawodowa kobiet w poprzednim ustroju politycznym była zarówno kwestią ideologiczną, jak też koniecznością ekonomiczną. Dzisiejsze feministki krytycznie oceniają tamten okres naszej historii, jako że PRL tolerowała feminizm w ograniczonym zakresie, musiał on być oparty na ideologii marksistowskiej i postulować odciążenie kobiet od obowiązków rodzinnych i domowych w stopniu umożliwiającym pełną aktywność zawodową i społeczną.

 

Obraz Wnukowej jest  aktualnie eksponowany w otwartej 12. kwietnia br. nowej edycji Galerii Sztuki XX wieku. Odsłony kolekcji. Lata1945-1955.

drukuj
powered by: edito projekt i realizacja: ideo