Serwis www.mnw.art.pl wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z serwisu jest równoznaczne ze zgodą na wykorzystanie plików cookies w celach statystycznych oraz dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników. Więcej informacji nt. polityki cookies

Muzealne wtorki

13.00

Cykl zajęć powstał z myślą o seniorach i wszystkich, którzy interesują się malarstwem, rzeźbą, grafiką i architekturą. Zapraszamy na wykłady i zachęcamy do skorzystania z kart pracy, pomocnych w interpretacji oglądanych dzieł sztuki. 

wstęp wolny / Kino MUZ / 50 min / karta pracy dostępna w punkcie informacji od godz. 12.00

 

 

 

 

 

 

 

PROGRAM SPOTKAŃ

październik 2017 / cykl Przyroda w sztuce, sztuka w przyrodzie

listopad 2017 / cykl Sztuka i polityka w drugiej połowie XX wieku

grudzień 2017 / cykl Okiem archeologa

styczeń 2018 / cykl Skandaliczne obrazy

styczeń 2018 / cykl Pracownia w Monachium

luty 2018 / cykl Portret podwójny

marzec 2018 / cykl Gen kolekcjonera

kwiecień 2018 / cykl Przyjemne i nieprzyjemne rzeczy codzienne

maj 2018 / cykl Doświadczenia

czerwiec 2018 / cykl Obsesja jedzenia

 

WYKŁADY SPECJALNE

31 października / Żałoba

5 grudnia 2017 / Święty Mikołaj – jak chrześcijański święty stał się symbolem komercji i kultury masowej?

3 kwietnia 2018 / Wielkanoc w obrazach

26 czerwca 2018 / Podróż jako temat obrazu

 

 

 

PAŹDZIERNIK

Przyroda w sztuce, sztuka w przyrodzie

Małgorzata Marszałł – absolwentka Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Gdańskiego, edukatorka w MNW. Interesuje się architekturą i malarstwem XIX i XX wieku.

 

3 października

Średniowiecze

Średniowieczne postrzeganie świata roślin i zwierząt może być dla nas zaskakujące. Wierzono w ich niezwykłą moc, przypisywano im znaczenie symboliczne. Średniowieczne ogrody też mogłyby stanowić dla nas spore zaskoczenie – wiele roślin wyglądało inaczej niż dziś.

 

10 października

Renesans i barok

Dążenie do wiernego odtwarzania natury było jedną z najważniejszych idei epoki renesansu. Pejzaże coraz częściej pojawiały się jako tła obrazów. Udoskonalano też sztukę zakładania ogrodów. Barokowe ogrody francuskie zachwycały niezwykłymi formami wymyślnie przycinanych i kształtowanych roślin. Pojawiły się rośliny sprowadzane z innych kontynentów, co miało swoje odzwierciedlenie w ówczesnym malarstwie.

 

17 października

Klasycyzm i romantyzm

Na początku XVIII wieku zrodziły się nowe tendencje w sztuce projektowania ogrodów. Zachwyt nad pięknem natury sprawił, że już nie chciano jej „poprawiać”. Przestrzeń ogrodu kształtowano teraz w taki sposób, że była prawie nie do odróżnienia od naturalnego krajobrazu. Zaczęto także cenić malarstwo pejzażowe. W miejsce przedstawień natury idealizowanej pojawiły się widoki dzikiej, nieokiełznanej przyrody, odzwierciedlające wrażliwość romantyków.

 

24 października

Wiek XIX

W dziewiętnastowiecznym ogrodnictwie nawiązywano do tradycyjnych sposobów kształtowania terenów zielonych, czerpano też inspiracje z innych kultur. Przyroda w jej naturalnym stanie wzbudzała zachwyt, popularne stało się więc spędzanie czasu na łonie natury.

 

31 października / wykład specjalny

Żałoba / Katarzyna Szumlas i Anna Sokołowska

Doświadczenie utraty bliskiej osoby jest wpisane w życie każdego człowieka. Jak przebiega proces żałoby? Czy można w nim wyodrębnić następujące po sobie etapy? Jak poradzić sobie z bólem i tęsknotą? Odpowiedzi na te pytania poszukamy zarówno w sztuce, jak i w psychologii.

 

 

LISTOPAD

Sztuka i polityka w drugiej połowie XX wieku

Katarzyna Janus-Borkowska – absolwentka historii sztuki na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Wieloletni współpracownik Galerii Zachęta, Galerii Kordegarda, Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni oraz Działu Oświatowego Zamku Królewskiego w Warszawie. Autorka filmów dokumentalnych o sztuce.

 

7 listopada

Czas apokalipsy w sztuce polskiej

Trauma II wojny światowej to temat często podejmowany przez artystów, zarówno tych, którzy doświadczyli jej bezpośrednio, jak i tych żyjących w czasach pokoju i dobrobytu. Podobnie jak historycy, poddają analizie okrucieństwa tamtego czasu.

 

14 listopada

Na powojennym gruzowisku

Przyjrzymy się sztuce polskiej, tworzonej krótko po zakończeniu II wojny światowej. Niektórzy artyści ochoczo włączyli się w projekt odbudowy kraju na warunkach dyktowanych przez Moskwę. Inni, bojkotując socrealizm, zaszyli się we własnych pracowniach i zaprezentowali swoje prace dopiero po śmierci Stalina.

 

21 listopada

Jak przetrwać? Artyści wobec stanu wojennego

W okresie cenzury i różnego rodzaju ograniczeń niektórzy artyści wybierali tematy „bezpieczne”, wypowiadając się językiem np. abstrakcji. Inni, a wśród nich członkowie Gruppy jawnie krytykowali opresyjny system, płacąc za to cenę wykluczenia z oficjalnego obiegu sztuki.

 

28 listopada

Sztuka po transformacji

Po 1989 roku polscy artyści stanęli przed zupełnie nowymi wyzwaniami. Musieli odnaleźć się w kapitalistycznej rzeczywistości, która objęła także rynek sztuki. Bardzo szybko zareagowali na nowe zjawiska w polskim społeczeństwie, takie jak popkultura, konsumpcja czy medialna rzeczywistość.

 

 

GRUDZIEŃ

5 grudnia / wykład specjalny

Święty Mikołaj – jak chrześcijański święty stał się symbolem komercji i kultury masowej? / Paulina Komar

Biskup Miry, Mikołaj, to jeden z najpopularniejszych świętych zarówno w prawosławiu, jak i zachodnim chrześcijaństwie. Opowieści o jego życiu szybko zadomowiły się wierzeniach ludowych. Jak doszło do przemiany szacownego biskupa w brodacza w czerwono-białym kostiumie, który jest symbolem świątecznej komercji?

 

Okiem archeologa

Paulina Komar – doktor nauk humanistycznych na Uniwersytecie Wrocławskim. Tematem jej badań są handel i ekonomia w starożytności.

 

12 grudnia

Mity wiecznie żywe

Kultura starożytnej Grecji i Rzymu, a zwłaszcza mitologia, zawsze stanowiły jedną z najważniejszych inspiracji dla artystów. XVIII-wieczni arystokraci pozowali do obrazów w przebraniach bóstw antycznych, a postaci mityczne od czasów renesansu po dziś dzień wykorzystuje się dla zobrazowania pewnych metafor lub pokazania treści zabronionych. Dlaczego starożytna kultura cieszy się niesłabnącą popularnością?

 

19 grudnia

Oblicza Madonny

Na ścianach katedry w Faras odkryto ponad sto pięćdziesiąt malowideł, udało się uratować spośród nich ponad sto dwadzieścia. Są one bezcennym źródłem wiedzy na temat sztuki i religii Makurii – chrześcijańskiego królestwa, które między VI a XIV wiekiem istniało w Afryce, na południe od Egiptu, na terenach zwanych Nubią. Czy malarstwo nubijskie różni się od europejskiej sztuki religijnej?

 

 

STYCZEŃ

Skandaliczne obrazy

Bożena Pysiewicz – historyk sztuki, wykładowca i edukator, zastępca kierownika Działu Edukacji MNW. Zajmuje się popularyzacją sztuki, współpracuje m.in. z Uniwersytetem Warszawskim, Collegium Civitas, uniwersytetami trzeciego wieku, licznymi fundacjami i stowarzyszeniami.

 

2 stycznia

Skandale w sztuce dawnej
Już w XVI wieku dzieła sztuki nazywano wulgarnymi, bluźnierczymi i pozbawionymi smaku. Często wbrew intencji twórców. Dlaczego malarze stawali przed sądem inkwizycji? Jaki los czekał odrzucone dzieła? Omówimy dzieła Albrechta Dϋrera, Michała Anioła, Paola Veronese, Caravaggia oraz Francisca Goyi, które wywołały pierwsze artystyczne skandale.

 

9 stycznia

Skandale w sztuce XIX wieku
Drastyczne tematy, perwersyjne przedstawienia tematów historycznych i mitologicznych, forma, nienaturalna kolorystyka czy niekonwencjonalna kompozycja i faktura często szokowały odbiorców. Po fali krytyki obrazu Śmierć Sardanapala Eugeune’a Delacroix z 1827 roku Victor Hugo napisał „czyż gwizdy głupców nie są fanfarami chwały?”, ale za swoje artystyczne eksperymenty twórcy płacili często wysoką cenę. Tracili względy publiczności i krytyków, a co za tym idzie – źródło zarobku, gdy nie dostawali nowych zamówień i nie sprzedawali swoich prac. Omówimy uznane za skandaliczne dzieła Claude’a Moneta, Gustave’a Courbeta, Auguste’a Rodina oraz Józefa Chełmońskiego i Władysława Podkowińskiego.

 

 

Pracownia w Monachium

Karolina Zalewska – absolwentka historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim, specjalizuje się w kwerendach archiwalnych i opracowaniach zabytków na potrzeby prac konserwatorskich, specjalistka w zakresie organizacji wystaw i pozyskiwania funduszy unijnych, edukatorka w MNW.

 

16 stycznia

Max Gierymski
„Gierymski jest dla Warszawy czymś w rodzaju bieguna północnego, o którym się wie, że istnieje i o którym się dużo książek czyta, ale którego na własne oczy nigdy się nie widziało. […] Maks Gierymski najlepsze swe obrazy sprzedał obcym, zrobiło to zaś dla tej prostej przyczyny, że swoi kupować ich nie chcieli" – te słowa Wiktora Gomulickiego potwierdzają zasadę, że nikt nie jest prorokiem we własnym kraju. Starszy z braci Gierymskich, niedoceniony nad Wisłą, odniósł wielki sukces w Monachium.

 

23 stycznia

Władysław Czachórski

Twórczość Władysława Czachórskiego kojarzy się z pięknymi, wykwintnie ubranymi damami w otoczeniu kwiatów, arrasów i klejnotów. W młodości artysta podejmował jednak poważniejsze wątki: alegoryczne i literackie. Czy wybierając malarstwo salonowe, rozmienił swój talent na drobne?

 

30 stycznia

Józef Brandt
„Zbroja husarska ze skrzydłami, flet, rząd na konia, dwie tarcze wschodnie, dwa półpancerze z hełmami, cztery jatagany, dwie krócice, nad husarzem Matka Boska Częstochowska, 14 szabel, para pistoletów, dwie włócznie, futro rysie... ". Te i inne przedmioty miał okazję podziwiać Józef Ignacy Kraszewski, kiedy w 1876 roku odwiedził pracownię Józefa Brandta w Monachium. Wszystkie te muzealia odnajdziemy w historycznych scenach tego znakomitego malarza.
 

 

LUTY

Portret podwójny

Katarzyna Janus-Borkowska – absolwentka historii sztuki na Uniwersytecie im. Kardynała Stefana Wyszyńskiego. Wieloletni współpracownik Galerii Zachęta, Galerii Kordegarda, Muzeum Rzeźby im. Xawerego Dunikowskiego w Królikarni oraz Działu Oświatowego Zamku Królewskiego w Warszawie. Autorka filmów dokumentalnych o sztuce.

 

6 lutego

Portret podwójny Stryjeńskich z Giewontem w tle

„Słowiańska bogini” i wizjoner „szkoły zakopiańskiej” wypełnili swoimi twórczymi osobowościami karty polskiej historii sztuki w międzywojniu. Sukcesy zawodowe i artystyczne nie szły jednak w parze ze szczęściem rodzinnym.

 

13 lutego

Strzemińscy. Płaszczyzna i przestrzeń

Katarzyna Kobro i Władysław Strzemiński przyjechali do odrodzonej Polski, by zmieniać świat na lepsze. Awangardowa utopia nie wytrzymała jednak konfrontacji z ogólnym niezrozumieniem, trudami kalectwa, a wreszcie wojenną i powojenną siermiężną rzeczywistością.

 

20 lutego

Beresiowie – kijem czy poduszką?

Pod dachem niewielkiego krakowskiego mieszkania-pracowni powstały skrajnie odmienne prace Marii Pinińskiej-Bereś i jej męża Jerzego. Zgrzebne drewniane konstrukcje sąsiadowały z biało-różowymi formami tekstylnymi o feministycznej wymowie.

 

27 lutego

Symbiotyczni Themersonowie

Franciszka i Stefan Themersonowie żyli w idealnej artystycznej i małżeńskiej symbiozie. Wspólnie prowadzili awangardowe wydawnictwo i realizowali filmy eksperymentalne. Po wojenie osiedlili się na stałe w Londynie. Poszukiwania artystyczne tej pary objęły takie dziedziny jak poezja, proza, malarstwo i teatr, a na swojej drodze twórczej spotkali takie osobistości jak Bertrand Russell i Witold Lutosławski.

 

MARZEC

Gen kolekcjonera

Karolina Zalewska – absolwentka historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim, specjalizuje się w kwerendach archiwalnych i opracowaniach zabytków na potrzeby prac konserwatorskich, specjalistka w zakresie organizacji wystaw i pozyskiwania funduszy unijnych, edukatorka w MNW.

 

6 marca

Handel dziełami sztuki w dawnej Warszawie

W swoim widoku ulicy Miodowej Canaletto przedstawił w 1777 roku warszawskiego handlarza rycinami. Sprzedawca rozwiesił swój towar na ceglanym murze i dzięki tak zaimprowizowanej „wystawie” klienci mogli dokonywać wyboru. Sto lat później w Warszawie istniały już eleganckie salony sztuki, gdzie w komfortowych warunkach prezentowano dzieła przeznaczone na sprzedaż i katalogi z całościową ofertą.

 

13 marca

Handel dziełami sztuki w okupowanej Warszawie

W okupowanej Warszawie w okolicach ulicy Mazowieckiej i Kredytowej mieściły się antykwariaty „Skarbiec”, „Miniatura", „Krynolina" i „Biały Kruk", w których koneserzy sztuki mogli dokonywać zakupów do swoich kolekcji. Salony miały rozmaite specjalizacje – obrazy, porcelanę, biżuterię, książki i meble. Powstanie warszawskie położyło kres działalności antykwariatów, a dzieła sztuki spłonęły lub zostały rozkradzione.

 

20 marca

Sztuka w podróży

Ludzie, którzy na co dzień otaczali się dziełami sztuki, niechętnie rozstawali się z cennymi przedmiotami na czas długich podróży. Zabierali ze sobą w kufrach i skrzyniach kunsztowne karafki, porcelanowe serwisy, biblioteczki pełne miniaturowych książek, a wszystko opakowane w kunsztowne futerały.

 

27 marca

Archiwalia w rekonstrukcji zabytków

Historia pozbawiła nas tysięcy cennych zabytków, a wiele ocalałych zostało okaleczonych. Ich rekonstrukcję rozpoczyna się od pracy detektywistycznej, która polega na szukaniu archiwaliów dokumentujących wygląd budynku, ołtarza, obrazu czy rzeźby w różnych okresach historycznych. Zachowane w muzeach, archiwach lub prywatnych zbiorach rysunki i czarno-białe fotografie są cennym źródłem informacji o pierwotnym wyglądzie dzieła sztuki i jego przemianach.

 

 

KWIECIEŃ

3 kwietnia / wykład specjalny

Wielkanoc w obrazach / Paulina Komar

Sceny związane ze śmiercią i ukrzyżowaniem Chrystusa inspirowały wielu artystów. Jak zmieniała się ikonografia Wielkiej Nocy od czasów Bizancjum do współczesności? 

 

Przyjemne i nieprzyjemne rzeczy codzienne

Wioletta Cicha – historyk sztuki, nauczycielka wychowania plastycznego, edukatorka i wolontariusz w MNW. Jej pasją jest fotografowanie detalu architektonicznego i sztuki w przestrzeni publicznej.

 

10 kwietnia

Obrazy we wnętrzach, wnętrza na obrazach

Wnętrza domów i mieszkań na obrazach mogą stać się kanwą opowieści o sposobie życia, sztuce użytkowej i modzie, zmieniającej się na przestrzeni wieków.

 

17 kwietnia

Doktor od siedmiu boleści. Co o dolegliwościach i sposobach leczenia opowiadają obrazy?

Projekty współczesnych artystów często nawiązują do kondycji fizycznej i psychicznej człowieka. A jakie miejsce zajmuje ta problematyka w historii sztuki? Na podstawie obserwacji obrazów stworzymy krótką historię medycyny.

 

24 kwietnia

Jazda konna, łyżwy, krokiet, boks – aktywność sportowa w sztuce

Artyści chętnie przedstawiali sceny rywalizacji, rozrywki i rekreacji – od mitologicznych opowieści, po eksperymenty awangardy poszukującej nowoczesnej formy.

 

 

MAJ

Doświadczenia

Katarzyna Szumlas – kulturoznawczyni, animatorka kultury związana z MNW oraz Muzeum Pałacem Króla Jana III w Wilanowie. Pomysłodawczyni i kuratorka projektu „Miejsce Spotkań Warszawa”.
Anna Sokołowska – psycholog i psychoterapeutka, absolwentka Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego.

 

8 maja

Miłość

Miłość kojarzy się z romantyzmem i wydaje się doznaniem, które łatwiej przedstawić w formie wizualnej, niż nazwać. Proces, jakim jest zakochanie i utrwalanie więzi są również istotnym tematem w psychologii.

 

15 maja

Samodzielność / oddzielenie

Grand Tour czy samotność w wielkim świecie? Rytuały przejścia z młodości w dorosłość, z zależności rodzicielskiej w poczucie wewnętrznej wolności stały się inspiracją wielu dzieł sztuki. A jakie jest uzasadnienie psychologiczne potrzeby usamodzielnienia się młodego człowieka?

 

22 maja

Śmierć

Lęk przed śmiercią oraz sama śmierć to uniwersalne doświadczenia tak dojmujące, że potrzebują stałego oswajania. Z pomocą przychodzi nam sztuka – podsuwa kody, motywy, wyjaśnienia niewyjaśnialnego, pomaga złagodzić poczucie straty nieuchronnie wpisane w życie każdego z nas. 

 

29 maja

Szaleństwo

Legendarni artyści, których uznawano za szaleńców, nie zawsze byli chorzy psychicznie. O cienkiej i płynnej granicy między tym, co społecznie akceptowane, a ekscentryczne czy klasyfikowane jako choroba psychiczna, porozmawiamy w kontekście współczesnej wiedzy o umyśle człowieka.

 

 

CZERWIEC

Obsesja jedzenia

Monika Miżołębska – absolwentka Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego, edukatorka w MNW. Interesuje się sztuką XIX i XX wieku.

 

5 czerwca

Uczty

Obrazy wspaniałych i kosztownych posiłków cieszyły oczy obfitością kolorów i faktur, jak na obrazie Nicolaesa van Geldera, prezentowanym w Galerii Sztuki Dawnej. Weneckie szkło, chińska porcelana, mięsa, ostrygi i egzotyczne owoce były manifestacją bogactwa, wyrafinowanego gustu i ukrytej symboliki.

 

12 czerwca

Post, dieta, asceza

Wyrzeczenie się zmysłowych przyjemności, samoograniczenie, asceza to ważne aspekty życia chrześcijańskich świętych, co ilustruje obraz Święty Paweł Pustelnik Carla Dolciego prezentowany w Galerii Sztuki Dawnej MNW. Surowe posty były codziennością ludzi średniowiecza. A jak ascezę ukazuje sztuka nowożytna i współczesna?

 

19 czerwca

Pożywienie jako lekarstwo

W lecznicze właściwości ziół, napojów i potraw wierzono od wieków. Przywracały ponoć równowagę ciała i ducha. Wiele gatunków roślin, które leczą, odnajdziemy na skrzydłach ołtarza z katedry hamburskiej, prezentowanego w Galerii Sztuki Średniowiecznej MNW.

 

26 czerwca / wykład specjalny

Podróż jako temat obrazu / Wioletta Cicha

Podróże kształcą i inspirują. Są również tematem chętnie podejmowanym przez malarzy. Przekonamy się o tym, oglądając dzieła z Muzeum Narodowego w Warszawie. To zarówno znakomite sceny rodzajowe, jak również przykłady intrygujących rozwiązań estetycznych. 

 

 

Koordynacja: / Dział Edukacji