Muzealne wtorki

13.00

Cykl zajęć powstał z myślą o seniorach i wszystkich, którzy interesują się malarstwem, rzeźbą, grafiką i architekturą. Zapraszamy na wykłady i zachęcamy do skorzystania z kart pracy, pomocnych w interpretacji oglądanych dzieł sztuki. 

wstęp wolny / Kino MUZ / 50 min / karta pracy dostępna w punkcie informacji od godz. 12.00

 

 

 

 

 

 

 

PROGRAM SPOTKAŃ

październik 2018 / cykl Wiktoriańskie zasady / Wioletta Cicha

listopad 2018 / cykl Wzornictwo polskie / Małgorzata Marszałł

grudzień 2018 / cykl Na codzień i od święta / Monika Miżołębska
 

styczeń 2019 / cykl Cztery spojrzenia na Warszawę / Karolina Zalewska

luty 2019 / cykl Sztuka antyku, antyk w sztuce / Maciej Marciniak

marzec 2019 / cykl Kobiece sprawy / Monika Miżołębska

kwiecień 2019 / cykl Symbol w sztuce / Paulina Komar

maj 2019 / cykl Lata dwudzieste, lata trzydzieste… / Karolina Zalewska

czerwiec 2019 / cykl Włoskie wakacje / Wioletta Cicha
 

WYKŁADY SPECJALNE

2018

2 października / Anglomania w Warszawie w czasach stanisławowskich / Magdalena Bialic

30 października / Muzealne zaduszki / Karolina Zalewska

18 grudnia / Bigos, barszcz, gąszcz – polska kuchnia nie tylko od święta / Monika Miżołębska

 

2019

5 marca / Muza, kochanka czy gospodyni? Idealna żona dla artysty / Paulina Komar

2 kwietnia / I śmiech może być nauką / Wioletta Cicha

30 kwietnia / Macierzyństwo w sztuce / Emilia Maryniak

4 czerwca / Wizje dzieciństwa / Małgorzata Marszałł

 

 

 

PAŹDZIERNIK

2 października / wykład specjalny

Anglomania w Warszawie w czasach stanisławowskich / Magdalena Bialic

Anglomania, czyli fascynacja wszystkim, co angielskie, kształtowała kulturę europejską, szczególnie w ostatnich latach XVIII wieku. W Polsce najszybciej zawładnęła Warszawą. Moda na wyścigi konne, angielskie karety, piwo, stroje czy szczepienia przeciwko ospie to tylko niektóre z jej przejawów.

dr Magdalena Bialic – kostiumolog, historyk sztuki i edukator. Absolwentka historii sztuki UW. Jej zainteresowania badawcze obejmują historię mody, zjawisko anglomanii w XVIII wieku, malarstwo XVIII wieku, historię portretu.

 

Wiktoriańskie zasady

Wioletta Cicha – historyk sztuki, nauczycielka wychowania plastycznego, edukatorka i wolontariuszka w MNW. Jej pasją jest fotografowanie detalu architektonicznego i sztuki w przestrzeni publicznej.

 

9 października

Wiktoriański styl życia

Jak wyglądało życie w Anglii w czasach panowania królowej Wiktorii (1837–1901)? Sztuka tego okresu stanowi jedno z ważniejszych źródeł wiedzy o epoce. Wielu artystów, przez lata zapomnianych, dzisiaj powraca do łask, a ich dzieła osiągają wysokie ceny.

 

16 października

Kobieta idealna w luksusowym wnętrzu

Wspaniałe toalety, wytworne fryzury, romantyczne pozy – w epoce wiktoriańskiej kobietę idealną portretowano zazwyczaj w domowym zaciszu. Jak urządzano wówczas luksusowe wnętrza? Miały na to wpływ zarówno osiągnięcia rewolucji przemysłowej, kolonialna dominacja brytyjskiego mocarstwa, jak i fascynacja historią. Jakie efekty dawała ta specyficzna mieszanka?

 

23 października

Sentymentalny przełom Bractwa Prerafaelitów

Słynne Bractwo Prerafaelitów założone m.in. przez Dantego Gabriela Rossettiego, Johna Everetta Millaisa i Williama Hunta stawiało sobie za cel odrodzenie sztuki. W opozycji do dominujących wówczas sformalizowanych zasad akademickich artyści ci tworzyli obrazy o sentymentalno-romantycznym nastroju, przepełnione symboliką i mistycyzmem. Z ich twórczości czerpało inspiracje wielu artystów młodopolskich.

 

30 października / wykład specjalny

Muzealne zaduszki / Karolina Zalewska

Cmentarz w kulturze polskiej odgrywał ważną rolę w historii walki o niepodległość. Był miejscem, gdzie czczono pamięć zmarłych, odbywały się tu patriotyczne manifestacje, oddawano hołd bohaterom. Wraz z nadejściem modernizmu jego rola w społeczeństwie uległa zmianie.

 

 

LISTOPAD

Wzornictwo polskie

Małgorzata Marszałł – absolwentka Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Gdańskiego, edukatorka
w MNW. Interesuje się architekturą i malarstwem XIX i XX wieku.

 

6 listopada

Rodzime, czyli jakie?

Początki polskiego wzornictwa, sięgające ostatniej dekady XIX wieku, wiążą się z poszukiwaniem stylu, który wyrażałby tożsamość narodową i skonsolidował podzielone zaborami społeczeństwo. Inspiracji poszukiwano głównie w sztuce ludowej. Przekonamy się, jak rozwijała się rodzima sztuka użytkowa.

 

13 listopada

Narodowo czy awangardowo?

Odzyskanie niepodległości pociągnęło za sobą konieczność zorganizowania szkolnictwa i instytucji życia artystycznego. Warszawska Szkoła Sztuk Pięknych była pierwszą wyższą szkołą artystyczną, w której nauczano sztuk użytkowych, traktowanych równorzędnie z malarstwem i rzeźbą.

 

20 listopada

Polski New Look

Lata 50. i 60. to wyjątkowo twórczy okres w polskim wzornictwie. Zadebiutowało wówczas młode pokolenie artystów, wykształconych już po wojnie. Polityczna odwilż umożliwiła otwarcie Polski na świat oraz dawała nadzieję na zmiany. Charakterystyczny styl tamtych lat ukształtował się pod wpływem ówczesnej sztuki: malarstwa abstrakcyjnego i rzeźby o formie otwartej.

 

27 listopada

Rzeczy współczesne

Zmiana systemu politycznego i ekonomicznego stworzyła nową sytuację dla projektantów, producentów i użytkowników. Powstają samodzielne studia projektowe i projektowo-produkcyjne. Twórcy wzornictwa proekologicznego starają się tworzyć przedmioty, których produkcja jak najmniej obciąży środowisko. Wprowadzane są nowe materiały i technologie, a drukarka 3D otwiera przed użytkownikami wiele możliwości..

 

 

GRUDZIEŃ

Na co dzień i od święta

Monika Miżołębska – absolwentka Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego, edukatorka w MNW. Interesuje się sztuką XIX i XX wieku.

 

4 grudnia

Zapomniane przedmioty

Jakie było przeznaczenie sztućców, wilkomów czy surtout de table? Których przedmiotów używano na co dzień? A których tylko od święta? Do której grupy zaliczał się XVI-wieczny Kur Warszawskiego Bractwa Strzeleckiego prezentowany w Galerii Sztuki Dawnej.

 

11 grudnia

Wielkie sprzątanie

Czystość i brud, nieład i porządek – wnętrze włoskiej kuchni ukazanej na obrazie Huberta Roberta z Galerii Sztuki Dawnej ukazuje dom pogrążony w chaosie. W malarstwie holenderskim XVII wieku domowy bałagan wiąże się z brakiem moralnych zasad. Jakie znaczenie miały dawniej wielkie świąteczne porządki? Czy czystość oznaczała tylko dbałość o higienę ciała?

 

18 grudnia / wykład specjalny

Bigos, barszcz, gąszcz – polska kuchnia nie tylko od święta / Monika Miżołębska

Według jakiego przepisu przyrządzano tradycyjny polski barszcz i bigos? Które wśród naszych rodzimych potraw budziły podziw cudzoziemców, a jakie napawały ich odrazą? Poznamy tradycje dawnej polskiej kuchni oraz staropolskie przepisy.

 

 

STYCZEŃ

Cztery spojrzenia na Warszawę

Karolina Zalewska – absolwentka historii sztuki UW, specjalizuje się
w kwerendach archiwalnych i opracowaniach zabytków na potrzeby prac konserwatorskich, specjalistka w zakresie organizacji wystaw i pozyskiwania funduszy unijnych, edukatorka w MNW.

 

8 stycznia              

Karol Beyer          
Rok 1839 uznawany jest za datę narodzin fotografii. Pięć lat później Karol Beyer otworzył swoje pierwsze atelier fotograficzne w Warszawie przy ulicy Senatorskiej. Ponad dwie dekady utrwalał najważniejsze wydarzenia i codzienność miasta. Do jego najsłynniejszych prac należy panorama Warszawy, uchwycona z latarni kopuły Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego Św. Trójcy.

 

15 stycznia

Konrad Brandel
Jak Konrad Brandel został pionierem polskiej fotografii lotniczej? Opowiemy o podniebnym locie balonem 30 lipca 1865 roku, kiedy to fotograf utrwalił na szklanych negatywach zabudowania wokół klasztoru Reformatów, Ogród Saski oraz podwarszawską wieś Marki. Warto również wiedzieć, że jako pierwszy w Europie wykonywał fotograficzne kalendarze ścienne, a skonstruowany przez niego fotorewolwer umożliwił wykonywanie reporterskich zdjęć.

 

22 stycznia

Maksymilian Fajans
Należał do grona uznanych w Warszawie wydawców i specjalistów z dziedziny litografii i chromolitografii. Idąc z duchem czasu, postanowił rozszerzyć swoją działalność o fotografię. To on w 1872 roku uwiecznił wnętrza nowo otwartej cukierni Lourse’a, umiejscowionej na parterze Hotelu Europejskiego.

 

29 stycznia

Henryk Poddębski

W 1932 roku w niedokończonym gmachu Muzeum Narodowego w Warszawie, otwarto ekspozycję Działu Sztuki Zdobniczej. Zdjęcia sal ekspozycyjnych wykonał specjalista z dziedziny fotografii krajoznawczej Henryk Poddębski.

 

 

LUTY

Sztuka antyku, antyk w sztuce

Maciej Marciniak – archeolog, uczestnik misji m.in. w Peru, Sudanie, Kuwejcie, Gruzji, doktorant na Wydziale Historii UW, edukator z wieloletnim doświadczeniem. Autor licznych wykładów i artykułów popularyzujących archeologię, historię i historię sztuki. Od 2004 roku związany z Działem Edukacji MNW.

 

5 lutego

Antyczna technika

Lista siedmiu cudów świata antycznego powstała w II wieku p.n.e., a jej autorem był Antypater z Sydonu. Wśród atrakcji turystycznych ówczesnego świata znalazły się piramida Cheopsa i wiszące ogrody Semiramidy. Inspirując się listą Antypatera, przyjrzymy się technicznym aspektom tych wspaniałych budowli, które powstały dzięki zdobyczom starożytnych technologii oraz wiedzy antycznych uczonych i konstruktorów.

 

12 lutego             

Antyczna estetyka

Starożytni Rzymianie rzadko tworzyli „sztukę dla sztuki”. Greckie słowo téchnē (τέχνη) oznacza sztukę, ale także kunszt, umiejętność. Przekonamy się, że u antycznych artystów na pierwszy plan wysuwał się aspekt techniczny, nie estetyczny. Paradoksalnie – choć ich podejście do sztuki miało charakter użytkowy, piękno ich sztuki ukształtowało kolejne pokolenia artystów.

 

19 lutego

Antyczne treści

Kim była Dirke, której imię odnajdujemy w tytule dzieła Henryka Siemiradzkiego? Dlaczego na jednym z półmisków w Galerii Sztuki Dawnej wojownik trzyma rękę w ogniu? Muzea przepełnione są dziełami, które nawiązują do antycznej historii i mitów. Kiedyś lektura eposów Homera czy Ab Urbe condita Liwiusza były podstawą edukacji. Wraz z upływem ostatniego stulecia w szkołach coraz mniej miejsca poświęca się tym tekstom. Przybliżymy zagadki zawarte w dziełach sztuki nawiązujących do antyku.

 

26 lutego

Antyczne tropy

Do XX wieku artyści tworzyli pod dominującym, choć często nieuświadomionym wpływem sztuki antyku, widocznym w podejmowanych przez nich tematach i metodzie twórczej, a także w aspektach mniej oczywistych, jak wybór scenerii i detalu.

 

 

MARZEC

5 marca / wykład specjalny

Muza, kochanka czy gospodyni. Idealna żona dla artysty / Paulina Komar

Jak wyglądało życie rodzinne słynnych malarzy? Czy żony Matejki, Wyspiańskiego i Mehoffera były ich muzami?

 

Kobiece sprawy

Monika Miżołębska – absolwentka Instytutu Historii Sztuki Uniwersytetu Warszawskiego, edukatorka w MNW. Interesuje się sztuką XIX i XX wieku.

 

12 marca                

Kobiece sprawy. Wiek XVII

Portrety dobrze urodzonych i zamożnych kobiet z tamtej epoki podkreślają status społeczny i pozycję rodziny, jak w portrecie Johanny de Geer-Trip z córką Cecylią, autorstwa Ferdinanda Bola. Świadczą o tym starannie dobrane stroje i wybór scenerii. Na ile kobieta XVII wieku mogła pozwolić sobie na własne aspiracje, pasje i niezależność?

 

19 marca

Kobiece sprawy. Wiek XVIII

Portrety upudrowanych piękności XVIII wieku, między innymi Anny ze Scypionów Szaniawskiej, namalowanej przez Marcella Bacciarellego, ukazują kobiety silne, niezależne, wpływowe, czasem bezwzględne. Myślicielki i mecenaski wspierały artystów i naukowców, kolekcjonowały sztukę, a nawet uprawiały międzynarodową politykę.

 

27 marca

Kobiece sprawy. Wiek XIX

Kobiety XIX wieku pragną niezależności. Chcą zrzucić gorset ograniczeń, konwenansów i niepraktycznego stroju. Zamierzają brać udział w wyborach, zarabiać, studiować i uprawiać sport, jak na obrazie Gra w krokieta Leona Wyczółkowskiego. W jaki sposób pogodzić oczekiwania społeczeństwa z pracą zawodową, podróżami i nowymi wynalazkami?

 

 

KWIECIEŃ

2 kwietnia / wykład specjalny

I śmiech może być nauką / Wioletta Cicha

Humor, satyra, groteska to motywy popularne w sztuce od wieków. Stanowiły komentarz rzeczywistości, nierzadko pomagały ją oswoić. Czasem jednak to, co bawiło artystów, w ogóle nie śmieszyło publiczności. Przekonajmy się, czy dziś cenimy  humor w sztuce?

 

Symbol w sztuce

dr Paulina Komar – doktor nauk humanistycznych, pracuje na Uniwersytecie Jagiellońskim, edukatorka MNW.

 

9 kwietnia

Symbol w sztuce – nagość

Piękno bogiń i herosów, duchowa czystość, prawda i cnota, żądze i grzech… Nagość w sztuce jest chyba jednym z najbardziej wieloznacznych symboli. W jakim celu artyści ukazywali nagość w swoich dziełach?

 

16 kwietnia

Symbol w sztuce – twórczość Malczewskiego, Wyspiańskiego i Mehoffera

Jacek Malczewski, Stanisław Wyspiański i Józef Mehoffer to najsłynniejsi polscy przedstawiciele symbolizmu. Wykorzystywali zarówno elementy mitów greckich, jak i ludowego folkloru. Czy odnajdziemy w ich pracach podobne kody symboliczne?

 

23 kwietnia

Symbol w sztuce – martwe natury

Większość artystów traktowało malowanie martwych natur jako ćwiczenie warsztatowe. Dla holenderskich mistrzów XVII wieku ten gatunek malarstwa stał się jednak pretekstem do symbolicznego przekazania odbiorcom filozoficznych treści swej epoki.

 

30 kwietnia / wykład specjalny

Macierzyństwo w sztuce / Emilia Maryniak

Wizerunek matki z dzieckiem od stuleci jest obecny w sztuce. Na ile wizja macierzyństwa utrwalona w dziełach dawnych mistrzów malarstwa i rzeźbiarzy różniła się od realizacji artystów współczesnych? Czy zmieniła się pod wpływem wrażliwości kobiet artystek?

Emilia Maryniak – artystka sztuk wizualnych i historyczka sztuki, absolwentka Chelsea College of Arts w Londynie oraz Instytutu Historii Sztuki UW.

 

 

MAJ

Lata dwudzieste, lata trzydzieste…

Karolina Zalewska – absolwentka historii sztuki UW, specjalizuje się w kwerendach archiwalnych i opracowaniach zabytków na potrzeby prac konserwatorskich, specjalistka w zakresie organizacji wystaw i pozyskiwania funduszy unijnych, edukatorka w MNW.

 

7 maja

Wokół Zachęty

W 1935 roku Warszawskie Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych obchodziło 75-lecie istnienia. Instytucja zgromadziła pokaźną kolekcję dzieł sztuki polskich artystów, wypłacała stypendia, organizowała liczne wystawy i konkursy. W tym czasie Zachęta skupiła wokół siebie liczne grono twórców i miłośników sztuki. Przez najmłodsze pokolenia była jednak postrzegana jako skostniały twór hołdujący wzorom z przeszłości, ślepy na dynamiczne zmiany we współczesnej sztuce.

 

14 maja

Antykwariusze Paryża Północy

Rynek antykwaryczny w Warszawie międzywojennej był w stanie zaspokoić gusta każdego klienta. Nuworysz zaopatrywał się tam w meble i dywany „po przodkach”, finansista lokował kapitał w „kossaki” i „matejki”, koneser tropił obrazy holenderskich mistrzów „starej szkoły”. W zależności od potrzeb, antykwariaty były eleganckimi salonami sztuki, domami aukcyjnymi lub składami kiczu i tandety.

 

21 maja

Ja nie mam co na siebie włożyć! Moda dwudziestolecia międzywojennego

Dwudziestolecie międzywojenne to epoka wielkich zmian obyczajowych. Kobiety coraz częściej pracowały zawodowo, uprawiały sporty, wyzwalały się ze społecznych gorsetów. Ich stroje musiały dopasować do potrzeb. Suknie i spódnice uległy skróceniu, a bielizna przestała krępować ciało.

 

28 maja

Czy pani mieszka sama? Modne adresy, modne mieszkania

W 1935 roku Jadwiga Smosarska zaprosiła dziennikarzy do swojej nowej willi przy ulicy Naruszewicza. Wielbiciele talentu gwiazdy dowiedzieli się, kto zaprojektował jej pokój kąpielowy i gdzie można zamówić identyczne płytki ceramiczne i emaliowaną wannę. Nowością lat trzydziestych były magazyny wnętrzarskie, czyli czasopisma, które podpowiadały, jak modne urządzić mieszkanie, oraz uchylały rąbka tajemnicy domowego zacisza gwiazd.

 

 

CZERWIEC

4 czerwca / wykład specjalny

Wizje dzieciństwa / Małgorzata Marszałł

„Kraj lat dziecinnych! On zawsze zostanie święty i czysty jak pierwsze kochanie” – pisał wieszcz Adam Mickiewicz. Wielu artystów inspirowała postać dziecka. Poszukamy wizji dzieciństwa w obrazach m.in. Jacka Malczewskiego i Witolda Wojtkiewicza oraz w pracach projektantów tworzących meble i zabawki dla dzieci.

 

Włoskie wakacje

Wioletta Cicha – historyk sztuki, nauczycielka wychowania plastycznego, edukatorka i wolontariuszka w MNW; jej pasją jest fotografowanie detalu architektonicznego i sztuki w przestrzeni publicznej.

 

11 czerwca

Włoskie wędrówki

Italia od wieków jest celem artystycznych pielgrzymek i podróży, wielu artystów spędziło tam większość swojego życia. Jaki wpływ ta, czasami przymusowa, emigracja wywarła na ich twórczość?

 

18 czerwca

Rzymskie wakacje

Stolica Włoch była źródłem inspiracji i miejscem pracy wielu artystów, wśród których nie zabrakło Polaków. Dużym zainteresowaniem cieszyły się rzymskie pracownie Henryka Siemiradzkiego czy Edwarda Okunia, funkcjonujące jako centrum życia artystycznego i towarzyskiego. Poznamy tajniki warsztatowe tych malarzy i zgłębimy przedstawione na ich płótnach sekrety Wiecznego Miasta.

 

25 czerwca

Włoskie wakacje śladami polskich artystów

Udamy się w podróż do Włoch śladami dzieł Wiktora Brodzkiego, Igora Mitoraja i Marii Papy Rostkowskiej. Odwiedzimy m.in. Rzym, Wenecję i Pietrasantę. Przekonamy się, którzy polscy twórcy odcisnęli swój artystyczny ślad w słonecznej Italii.

 

 

Koordynacja: / Dział Edukacji