Serwis www.mnw.art.pl wykorzystuje pliki cookies. Korzystanie z serwisu jest równoznaczne ze zgodą na wykorzystanie plików cookies w celach statystycznych oraz dostosowania serwisu do indywidualnych potrzeb użytkowników. Więcej informacji nt. polityki cookies

Aktualności

Zrabowany w czasie wojny obraz powraca do MNW dzięki staraniom MKiDN i FBI

08-10-2015

Po przeszło 70 latach do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie powrócił obraz autorstwa Krzysztofa Lubienieckiego Portret młodego mężczyzny w peruce (Portret mężczyzny). Dzieło, zrabowane przez nazistów w 1944 roku, pozostawało zaginione do 2009 r., kiedy to Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego otrzymało informację, że obraz znajduje się najprawdopodobniej na terenie USA. Wieloletnie poszukiwania doprowadziły do odnalezienia obrazu przez FBI i jego zwrotu.


Obraz został nabyty do zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie w kwietniu 1939 r. Już w  sierpniu 1939 r, w obliczu zbliżającej się wojny, został zabezpieczony przez pracowników muzeum. Zapakowano go do skrzyni o numerze M.P.4, która pozostała w gmachu aż do czasu Powstania Warszawskiego.  Według „Kroniki z okresu Powstania” Stanisława Lorentza, ówczesnego dyrektora MNW, znana jest data dzienna wywiezienia skrzyni przez niemieckie władze okupacyjne. Był to 9 października 1944 r. W ten sposób obraz Lubienieckiego podzielił losy tej części zbiorów Muzeum, która trafiła do składnicy zarekwirowanych dzieł sztuki znajdującej się na zamku Fischhorn w Austrii. Z informacji przekazanych w 2009 roku MKiDN wynikało, że w 1945 lub 1946 r. obraz został przywieziony do USA przez stacjonującego tam żołnierza amerykańskiej 42. Dywizji Piechoty tzw. Rainbow Division. Na zdjęcia obrazu, pośród rodzinnych pamiątek, natrafił krewny żołnierza prowadząc badania nad rodzinnym drzewem genealogicznym. Po dalszych poszukiwaniach ustalił, że obraz został najprawdopodobniej zrabowany z Narodowego Muzeum w Warszawie i postanowił zwrócić się do polskiego ministerstwa kultury. Wówczas wiadomo było jedynie, że  obraz a przełomie lat 80 i 90 XX w. został sprzedany i trafił do prywatnej kolekcji w Columbus, Ohio.


Drobiazgowe śledztwo prowadzone przez FBI na terenie USA pozwoliło ustalić dokładnego posiadacza obrazu. Pod koniec sierpnia 2015 r. FBI poinformowało Ministerstwo o odnalezieniu obrazu i o konieczności potwierdzenia jego tożsamości. W tym celu do USA udał się ekspert, konserwator malarstwa na płótnie z Muzeum Narodowego w Warszawie wraz z przedstawicielem ministerstwa. Dokładne oględziny obrazu pozwoliły na jednoznaczne potwierdzenie pochodzenia obiektu. Obecni przy tym fakcie posiadacze obrazu zdecydowali się  na bezwarunkowy zwrot dzieła stronie polskiej. 27 września 2015 r. Portret mężczyzny Krzysztofa Lubienieckiego powrócił do Polski i znalazł się ponownie w zbiorach Muzeum Narodowego w Warszawie.


Obraz zatytułowany Portret mężczyzny powstał ok. 1728 roku. Jego autorem jest urodzony w Szczecinie barokowy malarz – Krzysztof Lubieniecki (1659–1729), czynny w Amsterdamie na przełomie XVII i XVIII w. Jego twórczość charakteryzowały portrety, sceny rodzajowe i biblijne. Najliczniejszą grupę dzieł stanowiły portrety amsterdamskich patrycjuszy, szlachty, duchownych, lekarzy i poetów, odznaczające się pieczołowitością w przedstawianiu dostojeństwa i znaczenia portretowanego.